Debaty sejmoweV Kadencja

Interpelacja w sprawie niewystarczających środków na pomoc materialną dla uczniów na przykładzie gminy Międzyrzec Podlaski w woj. lubelskim

   Szanowny Panie Premierze! Artykuł 90b ust. 1 ustawy o systemie oświaty stanowi, iż ˝uczniowi przysługuje prawo do pomocy materialnej ze środków przeznaczonych na ten cel w budżecie państwa...˝.    Zadaniem, jakie ma spełnić ta forma pomocy, jest zmniejszenie różnic w dostępie do edukacji dla dzieci, umożliwienie im pokonywania barier dostępu do edukacji, a także wsparcie edukacji uczniów zdolnych. Program jest skierowany do dzieci i młodzieży, które nie ukończyły 24 roku życia. Głównym kryterium, na podstawie którego ma być przyznane odpowiednio stypendium lub zasiłek szkolny, jest niski dochód na osobę w rodzinie (obecnie to kwota nieprzekraczająca 316,00 zł).    Udzielaniem tej pomocy obarczono samorządy, które przygotowywały się do tego, licząc na to, iż środki przeznaczone na ten cel będą dawały możliwość pomocy jak największemu gronu osób spełniających kryteria. Ustawa, o której mowa, zobligowała samorząd do ustalenia regulaminu udzielania pomocy materialnej o charakterze socjalnym do dnia 31 marca 2005 r. Przy ustalaniu regulaminów istotne były kwoty dotacji, jakie przyznano na pomoc materialną, jednakże większość samorządów dowiedziała się o tym fakcie już po terminie ustalenia regulaminu. Warto by zastanowić się w tym miejscu, jaki cel miało poinformowanie samorządów o kwocie dotacji w tak późnym terminie w stosunku do daty uchwalenia regulaminu. Samorządy, ustalając kwoty stypendiów (należy podkreślić, iż minimalne i maksymalne kwoty dofinansowania zostały ustalone ustawą), przyjęły w regulaminach pomoc zarówno z górnego i dolnego pułapu, natomiast część została uśredniona.    Wysokość przyznanych dotacji wzbudziła duże zdziwienie i rozczarowanie władz gmin.    Na przykład w gminie Międzyrzec Podlaski wpłynęło 1060 wniosków (na okres styczeń-czerwiec br.), a dotacja - przyznana w wysokości 68.771,00 zł (sześćdziesiąt osiem tysięcy siedemset siedemdziesiąt jeden złotych) - jest jedynie kroplą w morzu potrzeb.    Zakładając, że pomoc zostałaby udzielona wszystkim wnioskodawcom, tj. 1060 osobom, w minimalnej kwocie stypendium, czyli 44,80 zł - przez okres 1 miesiąca to niezbędna kwota na wypłaty stypendiów wynosi 47.488,00 zł (czterdzieści siedem tysięcy czterysta osiemdziesiąt osiem złotych) (44,80 zł x 1060 osób x 1 miesiąc).    Minimalna kwota stypendium przyznana na jeden miesiąc na pewno nie zmniejszy różnic w dostępie do edukacji dla dzieci, ani nie poprawi ich sytuacji materialnej.    Natomiast kwota, jaka jest niezbędna na wypłaty stypendiów na okres styczeń-czerwiec br., biorąc pod uwagę 1060 wniosków i minimalną kwotę stypendiów 44,80 zł, wynosi 284.928,00 zł (1060 x 44,80 x 6). Do chwili obecnej władze gmin nie wiedzą, co będzie z zabezpieczeniem środków na stypendia na okres od września do grudnia br. (w tym okresie spodziewana jest jeszcze większa liczba złożonych wniosków).    Zainteresowanie tą formą pomocy wśród mieszkańców, szczególnie uboższych regionów kraju, jest ogromne.    W roku bieżącym kwoty subwencji oświatowej dla gmin zostały zmniejszone. W przypadku wspomnianej już gminy Międzyrzec Podlaski subwencja zmniejszyła się o 200 tys. zł w porównaniu z rokiem ubiegłym (pomimo wzrostu liczby dzieci w bieżącym roku szkolnym). Ponadto już dziś wiadomo, że w dużej części gmin zabraknie środków na wypłaty wynagrodzeń dla nauczycieli i pracowników w szkołach. Gminy są zmuszone dofinansowywać szkoły z własnych środków, w wysokości stanowiącej kilkadziesiąt procent przyznanej subwencji oświatowej.    Podobna sytuacja panuje w większości gmin województwa lubelskiego, a z docierających do mnie za pośrednictwem mediów informacji wynika, że dzieje się tak w całym kraju.    Mając na uwadze powyższe fakty, proszę Pana Premiera o udzielenie następujących wyjaśnień:    1. Dlaczego gminy otrzymały tak małe dotacje przeznaczone na pomoc materialną dla uczniów?    2. Czy kierowany przez Pana Rząd zamierza zwiększyć pulę środków przeznaczonych na taką pomoc?    3. Jaka będzie wysokość funduszy przeznaczonych na pomoc dla uczniów w okresie od września do grudnia br.?    4. Czy rozdzielając fundusze na pomoc materialną dla studentów, Rząd wziął pod uwagę rozkład sfer ubóstwa w kraju? Czy gminy, na których terenie istnieje duży poziom bezrobocia i dużo osób korzysta z pomocy społecznej, otrzymały większe dotacje? Pomoc w minimalnej wysokości, czyli 44,80 zł miesięcznie, nie pomoże przecież uczniom w zmniejszeniu różnic w dostępie do edukacji, nie umożliwi im pokonywania barier dostępu do edukacji, a także nie będzie stanowić wystarczającego wsparcia edukacji dla młodzieży najzdolniejszej, pochodzącej z ubogich rodzin.    Proszę Pana Premiera o osobiste zainteresowanie się zasygnalizowanym przeze mnie problemem i podjęcie zdecydowanych działań zmierzających do zapewnienia gminom odpowiedniej wysokości funduszy na pomoc materialną dla uczniów.    Liczę na Pańską życzliwość i zrozumienie.    Łączę wyrazy szacunku    Poseł Zbigniew Janowski    Warszawa, dnia 22 kwietnia 2005 r.