Debaty sejmoweV Kadencja

Interpelacja w sprawie wykorzystywania przez zakłady energetyczne pozycji monopolistycznej poprzez wstrzymywanie dostaw energii do podmiotów gospodarczych i odbiorców indywidualnych

   Zakłady energetyczne, stanowiące dla odbiorców jedyne źródło zaopatrzenia w energię elektryczną, bezwzględnie wykorzystują swą pozycję na rynku do wymuszania na swoich kontrahentach określonych zachowań i działań. Użytkownicy energii przy braku innych możliwości jej pozyskania stawiani są w sytuacji uniemożliwiającej prowadzenie działalności gospodarczej czy korzystanie z podstawowych zdobyczy cywilizacji, zanim zapadną ostateczne rozstrzygnięcia spornych kwestii podejmowane przez organy do tego uprawnione.    Przykładem, zapewne nieodosobnionym, takiej sytuacji jest ciąg wydarzeń, które na przestrzeni kilku lat miały miejsce w Suwałkach. Spółka cywilna zajmująca się działalnością hotelarsko-gatronomiczną na podstawie aktu notarialnego w dobrej wierze nabyła w 1994 roku nieruchomość przemysłową, w skład której wchodził m.in. budynek hotelowy wraz z trafostacją. Zawarcie tej transakcji i wynikające z niej prawa właścicielskie dotyczące w szczególności stacji trafo stały się przedmiotem sporu pomiędzy właścicielami Spółki ˝Hańcza˝ a Zakładem Energetycznym Białystok S.A.    Sąd Wojewódzki w Białymstoku wyrokiem z dnia 17 października 1997 roku jednoznacznie rozstrzygnął, iż właścicielem stacji trafo jest nabywca nieruchomości - spółka cywilna, oraz uznał, że ˝fakt korzystania z cudzej własności rodzi obowiązek wynagrodzenia˝. Potwierdzeniem tego był wyrok Sądu Okręgowego w Białymstoku z dnia 26 stycznia 1999 roku zasądzający zapłatę od Zakładu Energetycznego Białystok za bezumowne korzystanie z urządzeń stanowiących własność spółki ˝Hańcza˝. 1 czerwca 1999 roku został sporządzony protokół uzgodnień pomiędzy stronami pozostającymi w sporze, w którym została ustalona kwota zobowiązań Zakładu Energetycznego w wysokości 150.000,00 złotych. Należność ta nie została jednak przez Zakład przekazana wierzycielowi.    Wobec nieuregulowania zobowiązań przez ZEB Białystok, kwestionowania podjętych ustaleń i wszczynania kolejnych procesów sądowych Spółka będąca wierzycielem wstrzymała dokonywanie opłat za zużytą energię. W ten sposób powstały wzajemne roszczenia pomiędzy podmiotami będącymi w sporze, przy czym obecny stan rzeczy wskazuje, iż wierzytelności Spółki znacznie przewyższają sumę zobowiązań wobec Zakładu Energetycznego.    Zakład Energetyczny w Białymstoku, korzystając jednak ze swej monopolistycznej pozycji, wstrzymał dostawy energii do hotelu. Sytuacja taka trwa już od 3 miesięcy. Prowadzenie w tych warunkach działalności hotelarskiej i gastronomicznej jest niemożliwe. Zakład Energetyczny bezwzględnie wymusza płatności, nie bacząc na własne zobowiązania oraz fakt, iż odcięcie dostaw energii prowadzi do dramatycznej sytuacji zarówno właścicieli przedsiębiorstwa, jak i osób w nim zatrudnionych, które w wyniku takiego działania zagrożone są utratą miejsc pracy. Nie bez znaczenia jest fakt, iż dzieje się to w regionie, którego jednym z kluczowych kierunków rozwoju jest turystyka, a wstrzymanie dostaw energii dotyczy jednego z największych obiektów hotelowych w mieście i okolicy.    Panie Ministrze, zaprezentowana powyżej sytuacja odnosi się do konkretnego problemu i miejsca. Stanowi jednak istotny powód i ważną przesłankę, aby na tym przykładzie spojrzeć szerzej na problem bezwzględnego wykorzystywania monopolistycznej pozycji na rynku zakładów energetycznych. Przedsiębiorstwa te, nie bacząc na racje użytkowników energii, nie czekając na rozstrzygnięcia prawne, łamią zasadę równości podmiotów i działają wbrew interesom społecznym.    Wobec powyższego stanu rzeczy, działając w trosce o interesy obywateli jako odbiorców i użytkowników energii, na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (Dz.U. Nr 73, poz. 350 z późn. zm.) składam niniejszą interpelację i proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:    1. W jaki sposób podmioty gospodarcze i odbiorcy indywidualni mogą zabezpieczyć się przed działaniami monopolistycznymi i co mają robić w sytuacji, gdy uprawnione do rozstrzygania sporów organy państwa w dłuższym okresie działają nieskutecznie w podjęciu ostatecznych rozstrzygnięć, a zakład energetyczny wstrzymuje dostawy energii?    2. Jaka jest odpowiedzialność osób sprawujących funkcje kierownicze w zakładach energetycznych za błędne decyzje, szczególnie jeśli ich konsekwencje w wymierny sposób dotykają użytkowników energii?    3. Jakie są przewidziane procedury rekompensowania strat przedsiębiorcom, którzy na skutek błędnych bądź nierozważnych decyzji osób zarządzających monopolistycznymi przedsiębiorstwami zaprzestały prowadzenia lub ograniczyły prowadzenie działalności gospodarczej, ponosząc wymierne straty?    Proszę Pana Ministra o zajęcie stanowiska w przedstawionej sprawie i udzielenie odpowiedzi na sformułowane pytania.    Poseł Jarosław Zieliński    Suwałki, dnia 2 marca 2005 r.