Debaty sejmoweV Kadencja

Interpelacja w sprawie sposobu wypłacania i rozliczania świadczeń emerytalnych i rentowych dla pracowników zatrudnionych w byłej Czechosłowacji

   Szanowny Panie Ministrze! Na podstawie art. 117 i 118 Regulaminu Sejmu RP składam na ręce pana ministra interpelację poselską w sprawie sposobu wypłacania i rozliczania świadczeń emerytalnych i rentowych dla pracowników zatrudnionych w byłej Czechosłowacji, po zmianach w Republice Czeskiej.    Szanowny Panie Ministrze! Z dniem 1 stycznia 2003 r. uległy zmianie zasady i sposób rozliczania świadczeń emerytalnych i rentowych dla byłych pracowników (w większości kobiet) zatrudnionych w Republice Czeskiej, na podstawie umowy zawartej pomiędzy rządem polskim a rządem Republiki Czeskiej. W wyniku tej umowy wyłączono Zakład Ubezpieczeń Społecznych z pośrednictwa w wypłacie świadczeń przekazywanych przez Republikę Czeską dla byłych polskich pracowników.    Ten stan rzeczy wzbudził ogromne niezadowolenie beneficjentów tych świadczeń - w większości są to kobiety w wieku 60-80 lat życia. Uznają one, że nowe zasady są bardzo uciążliwe w obsłudze oraz kosztowne. Ponadto Poczta Polska, która wykonuje tę usługę, nie jest do tego przygotowana, pobiera opłaty z tytułu usługi, a na odcinku przekazu pocztowego informuje, iż osoby otrzymujące kwotę przekazu powinny cyt.: ˝...we własnym zakresie opłacać składki na ubezpieczenie zdrowotne˝. W opinii skarżących się nie jest to zgodne z polskim prawem. Ponieważ zgodnie z art. 24 ust. 6a ustawy o ubezpieczeniu zdrowotnym - płatnikiem składek zdrowotnych dla ubezpieczonych (w tym tych zatrudnionych w Republice Czeskiej) może być wyłącznie organ rentowy, czyli ZUS.    Należy podkreślić, że zatrudnienia Polaków w dawnej Czechosłowacji, później Republice Czeskiej następowało na podstawie dwustronnej umowy między naszymi krajami. Wojewodowie jako przedstawiciele rządu w terenie kierowali pracowników, zwłaszcza z obszarów przygranicza, do pracy w tym kraju i poczuwali się do odpowiedzialności za ich losy pracownicze. Powoływali w tym celu swoich pełnomocników ds. zatrudnienia, którzy rezydowali w Czechosłowacji. Świadczyć to może o tym, że byli pracownicy są obywatelami polskimi zatrudnionymi czasowo za granicą na podstawie stosownych umów, za których to państwo polskie ponosiło i ponosi nadal pełną odpowiedzialność.    Skarżący się stwierdzają, że naruszono ich niezbywalne prawa zapisane w Konstytucji RP, a wynikające z równości obywatela wobec prawa.    Bezspornym jest fakt, że byli pracownicy znaleźli się w kłopotliwej dla nich sytuacji prawnej. Zgodnie bowiem z ustawą o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym osoby objęte ubezpieczeniem emerytalno-rentowym podlegają obowiązkowo ubezpieczeniu zdrowotnemu.    Paradoksem również jest to, że takie instytucje, jak urzędy skarbowe, kasy chorych odsyłają wszystkich zainteresowanych tą problematyką do ZUS-u. W chwili obecnej kilkaset osób trafiło do Oddziału ZUS w Wałbrzychu, który to znalazł się w kłopotliwej sytuacji formalnoprawnej.    Panie Ministrze! Uprzejmie proszę o odniesienie się do przedstawionej problematyki oraz udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:    1. Jakie przesłanki formalnoprawne przesądziły o tym, że z dniem 1 stycznia 2003 r. wprowadzono nowe, niekorzystne zasady wypłacania świadczeń rentowo-emerytalnych?    2. Czy te zasady są zgodne z polskim prawodawstwem i czy nie naruszają praw obywatela wynikających z Konstytucji RP?    3. Czy dokonano analizy kosztowej we wprowadzonych nowych zasadach, które mają niekorzystny wpływ na skromne portfele rencistów i emerytów, a wynikających z kosztów obsługi np. przez biura rachunkowe, koszt korespondencji, przejazdów komunikacyjnych itp.?    4. Czy Poczta Polska jest właściwą instytucją do pełnej i kompleksowej obsługi i wypłaty świadczeń dla rencistów i emerytów?    5. Czy Poczta Polska może być płatnikiem w imieniu rencistów i emerytów obowiązkowej składki na ubezpieczenie zdrowotne i czy może rozliczać za nich należne składki oraz podatek od wynagrodzenia?    6. Czy podziela pan minister uwagi skarżących się, że wprowadzony system jest dla nich kosztochłonny, co w konsekwencji obniża ich dochody wynikające ze skromnych świadczeń emerytalno-rentowych?    7. Czy rząd zamierza i w jakim czasie zmienić te niekorzystne zasady, przywracając jednolitą zasadę obsługi wszystkich świadczeń emerytalno-rentowych przez ZUS?    Z poważaniem    Posłowie Czesław Pogoda    i Krystyna Herman    Kłodzko, dnia 13 lutego 2003 r.