Debaty sejmoweV Kadencja

Interpelacja w sprawie rozliczania się przez zakłady pracy chronionej z podatku od towarów i usług, w tym w zakresie eksportu towarów i usług

   W związku z licznymi sygnałami oraz wątpliwościami natury prawnej dotyczącymi trudności w rozliczaniu się przez zakłady pracy chronionej z podatku od towarów i usług oraz w zakresie eksportu towarów i usług zwracam się z prośbą do pana ministra o interpretacje poniższych zagadnień.    1. Dnia 8 maja 1996 r. Ministerstwo Finansów wydało pismo, sygn. PP1-7201-79/96/ER, o treści następującej:    ˝W związku z zapytaniami dotyczącymi rozliczeń zakładów pracy chronionej w podatku od towarów i usług (a w szczególności eksportu towarów i usług) Ministerstwo Finansów uprzejmie informuje: Wiele zakładów pracy chronionej jest zainteresowanych możliwością uzyskiwania bezpośredniego zwrotu podatku naliczonego z urzędu skarbowego z tytułu dokonanego eksportu. Zakłady pracy chronionej zamierzają w tym celu wprowadzić rozwiązanie polegające na wydzieleniu w tych zakładach, będących osobami prawnymi, biura handlu zagranicznego funkcjonującego na zasadach zakładu samodzielnie sporządzającego bilans, tj. zakładu, który może być odrębnym podatnikiem VAT. Ministerstwo Finansów, uwzględniając przepis art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (DzU nr 11, poz. 50, ze zm.), nie widzi przeszkód do wprowadzenia takiego rozwiązania i rejestrowania wyodrębnionych zakładów jako odrębnych podatników podatku od towarów i usług˝.    Pismem tym Ministerstwo Finansów zaakceptowało sposób działania polegający na rejestrowaniu biur handlu zagranicznego (zorganizowanych w formie oddziałów samobilansujących się) podatników będących zakładami pracy chronionej jako podatników podatku od towarów i usług (podatku VAT). Mechanizm ten pozwalał na uzyskanie przez dwóch różnych podatników VAT (ale przez tą samą spółkę):    - zwolnienia z wpłat podatku VAT do urzędu skarbowego - jako zakład pracy chronionej,    - zwrotu podatku VAT z tytułu eksportu towarów - przez biuro handlu zagranicznego (zorganizowane w formie oddziału samobilansującego się).    Wielu podatników wprowadziło w życie powyższy mechanizm poprzez wyodrębnienie biur handlu zagranicznego jako podatników podatku VAT:    - albo w formie oddziału samodzielnie sporządzającego bilans,    - albo w formie odrębnej spółki prawa handlowego.    W chwili obecnej są znane działania organów skarbowych kwestionujących poprawność takich działań.    Proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:    Czy stanowisko Ministerstwa Finansów przedstawione w piśmie z dnia 8 maja 1996 r., sygn. PP1-7201-79/ER, jest nadal aktualne?    Jeżeli stanowisko Ministerstwa Finansów opisane w ww. piśmie nie jest już aktualne, to proszę o podanie daty, od której nastąpiła zmiana stanowiska Ministerstwa Finansów, i ewentualnych przyczyn zmiany stanowiska.    Jeżeli stanowisko Ministerstwa Finansów opisane w ww. piśmie nie jest już aktualne, to proszę o podanie, o ile jest już znana, szacunkowej wielkości roszczeń odszkodowawczych podatników, którzy zastosowali się do tego pisma, a którym obecnie organa skarbowe kwestionują legalność modelu postępowania zaakceptowanego przez Ministerstwo Finansów.    2. § 58 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia ministra finansów z dnia 22 marca 2002 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (˝rozporządzenie ministra finansów˝) stanowi, że za eksport usług, o którym mowa w art. 39 ust. 1 pkt 5 ustawy o podatku od towarów i usług, uznaje się usługi świadczone przez innych podatników na zlecenie podatnika, który sprowadzał na polski obszar celny towary objęte procedurą uszlachetnienia czynnego w celu ich naprawy, uszlachetniania, przerobu lub przetworzenia towarów sprowadzonych w tym celu przez tego podatnika, pod warunkiem:    - uzyskania oświadczenia od zleceniodawcy, że towar, który powstał w wyniku wykonania tej usługi, zostanie wywieziony za granicę,    - posiadania szczegółowego rozliczenia tych usług zgodnie z treścią dokumentów celnych, których kopie powinny być w posiadaniu tych podatników, stwierdzających powrotny wywóz towarów za granicę.    Przepis ten jest dosłownym powtórzeniem uregulowań zawartych w poprzednio obowiązujących rozporządzeniach ministra finansów w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, obowiązujących od co najmniej 1989 r.    W praktyce dochodzi do sporów między organami podatkowymi a podatnikami co do rozumienia wymogu co do posiadania przez podatnika kopii dokumentów celnych stwierdzających powrotny wywóz towarów za granicę.    Zgodnie z orzecznictwem NSA jest uzasadnione, aby przepis ten (będący wyjątkiem od zasady powszechności opodatkowania, co w przypadku podatku VAT oznacza stawkę 22%) był interpretowany ściśle, tj. fakt nieposiadania przez podatnika tych dokumentów powinien dyskwalifikować prawo zastosowania przez niego stawki podatku VAT niższej niż 22%. Znane są przypadki, w których organa skarbowe rozciągają prawo podatnika (czy nawet nakładają na niego obowiązek) stosowania stawki podatku VAT 0% również w sytuacjach, w których podatnik ma (może mieć) wiadomości o fakcie wywożenia naprawionych, uszlachetnionych, przerobionych lub przetworzonych towarów za granicę, ale nie jest w posiadaniu dokumentujących ten fakt dokumentów celnych SAD. Działania takie są niezgodne z wymogiem formalnym (˝posiadania dokumentu SAD˝) przewidzianym przez przepisy rozporządzenia Ministerstwa Finansów.    Proszę więc o odpowiedź na pytanie, czy na gruncie § 58 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia ministra finansów jest możliwe skorzystanie ze stawki 0% w razie nieposiadania przez podatnika dokumentów celnych SAD dokumentujących wywóz za granicę naprawionych, uszlachetnionych, przerobionych lub przetworzonych towarów?    Wyjaśnienie powyższych kwestii w znacznym stopniu przyczyni się do stabilizacji zakładów pracy chronionej, które aktualnie toczą spór z urzędami skarbowymi, a w niektórych przypadkach uchroni te zakłady przed likwidacją.    Z poważaniem    Poseł Jan Kochanowski    Gorzów Wlkp., dnia 2 kwietnia 2002 r.