Debaty sejmoweV Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie finansowania kosztów utrzymania zarządów melioracji i urządzeń wodnych oraz realizowanych przez nie zadań z zakresu ochrony środowiska na przykładzie woj. świętokrzyskiego

   Odpowiedź na interpelację pani poseł Zofii Grzebisz-Nowickiej w sprawie funkcjonowania wojewódzkich zarządów melioracji i urządzeń wodnych.    1. Do 1 stycznia 1999 r. (wejście w życie reformy administracji publicznej) wojewódzkie zarządy mielioracji i urządzeń wodnych (wzmiuw) były jednostkami budżetowymi wojewodów i odpowiadały za utrzymanie części majątku skarbu państwa związanego z gospodarką wodną (ok. 60% długości sieci rzecznej kraju - wody oraz grunty pod wodami, urządzenia hydrotechniczne - zbiorniki wodne, jazy, wały i inne urządzenia przeciwpowodziowe - wraz z gruntami, na których się znajdują) oraz prowadzenie mielioracji wodnych, zwłaszcza dla potrzeb rolnictwa (głównie urządzenia mielioracji wodnych podstawowych); jednostki te w dużej mierze realizowały także zaspokajanie potrzeb wodnych rolnictwa i ludności na terenach wiejskich. Wzmiuw były zatem państwowymi jednostkami organizacyjnymi, których zadania w zakresie utrzymania majątku skarbu państwa były finansowane z budżetu państwa poprzez budżety wojewodów.    2. Z dniem wejścia w życie przepisów reformujących administrację publiczną wzmiuw zostały przejęte przez samorząd województwa razem z prawami i obowiązkami tych jednostek. Wzmiuw stały się jednostkami budżetowymi marszałka województwa, a część majątku skarbu państwa, który był w ich zarządzie, stała się majątkiem województwa.    Jednocześnie z przekazania na majątek województwa wyłączona była ustawowo część majątku skarbu państwa w postaci: wód płynących wraz z gruntami pod nimi, wałów przeciwpowodziowych oraz terenów międzywala, zbiorników retencyjnych, jazów stopni wodnych i innych podobnych urządzeń wodnych. Podkreślić należy, że mowa w tym miejscu jedynie o zmianach w zakresie własności, żaden bowiem przepis ustawy z 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną nie dokonał zamian w dziedzinie zadań merytorycznych wojewódzkich zarządów melioracji i urządzeń wodnych. Nadal więc były to jednostki odpowiedzialne za utrzymanie części majątku skarbu państwa związanego z gospodarką wodną - środki na te zadania przekazywane były przez właściwych wojewodów. W roku 2000 dokonana została nowelizacja ustawy Prawo wodne z 1974 r., zgodnie z którą zadania państwa w zakresie wykonywania i utrzymywania urządzeń mielioracji wodnych podstawowych (takich jak kanały, stopnie, zbiorniki wodne, urządzenia przeciwpowodziowe) powierzone zostały marszałkom województwa jako zadania z zakresu administracji rządowej.    3. Nowa ustawa Prawo wodne, która weszła w życie 1 stycznia 2002 r., w dużej mierze porządkuje obecną sytuację. Nowa ustawa przede wszystkim porządkuje zadania marszałków w zakresie utrzymania wód powierzchniowych i gruntów pod tymi wodami - marszałkowie reprezentują uprawnienia właścicielskie skarbu państwa jako zadanie z zakresu administracji rządowej. Ponadto marszałkowie wykonują i utrzymują - także w ramach realizacji zadań z zakresu administracji rządowej - urządzenia melioracji wodnych podstawowych, stanowiących własność skarbu państwa, z tym że nowa ustawa jednoznacznie wskazuje, iż urządzeniami melioracji wodnych są takie przedsięwzięcia, które regulują stosunki wodne w celu polepszenia zdolności produkcyjnej gleby, ułatwienia jej uprawy lub służą ochronie użytków rolnych przed powodziami.    4. Podzielam pogląd pan poseł, iż celowe byłoby pełne uporządkowanie spraw wykonywania uprawnień właścicielskich skarbu państwa w dziedzinie gospodarki wodnej oraz zagadnień finansowania tych zadań przez budżet państwa.    Uważam jednak, że działania takie wymagają dokonania głębokiej restrukturyzacji jednostek organizacyjnych działających w tej dziedzinie, czyli regionalnych zarządów gospodarki wodnej oraz wojewódzkich zarządów melioracji i urządzeń wodnych.    Pragnę podkreślić, iż uchwalone w nowej ustawie Prawo wodne rozwiązania prawne w tej materii są wyrazem kompromisu między potrzebami gospodarki wodnej, stanem finansów publicznych państwa oraz oczekiwaniami jednostek odpowiedzialnych za prawidłowe i racjonalne gospodarowanie majątkiem skarbu państwa w dziedzinie gospodarki wodnej, w tym przedstawicieli wojewódzkich zarządów melioracji i urządzeń wodnych, którzy uczestniczyli w pracach na nowym Prawem wodnym.    Minister    Stanisław Żelichowski    Warszawa, dnia 6 lutego 2002 r.