Debaty sejmoweV Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie kleszczowego zapalenia mózgu

   Szanowny Panie Marszałku! W związku z przekazaną przy piśmie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej znak SPS-0202-10212/05 z dnia 7 czerwca 2005 roku interpelacją Pana Posła Michała Figlusa w sprawie kleszczowego zapalenia mózgu uprzejmie informuję, co następuje:    Kleszczowe zapalenie mózgu (środkowoeuropejskie arbowirusowe zapalenie mózgu) jest jedną z licznych występujących w świecie chorób wywołanych przez arbowirusy. Rezerwuarem zakażenia, tj. miejscem namnażania się wirusa w naturalnym środowisku, są drobne kręgowce, zwłaszcza polne i leśne gryzonie. Czynnikiem umożliwiającym szerzenie się zakażenia, tj. wektorem przenoszącym zakażenie na inne zwierzęta oraz ludzi, są w Polsce kleszcze z rodzaju Ixodes. Sporadycznie źródłem zakażenia dla ludzi może być też surowe mleko pochodzące od zakażonych kóz niepoddane obróbce cieplnej (tzw. epidemie mleczne).    Większość osób zakażonych arbowirusem nie wykazuje objawów chorobowych bądź stwierdzane u nich objawy mają niewielkie nasilenie (zwykle występują jedynie uporczywe bóle głowy). Choroba zazwyczaj ustępuje samoistnie po ok. 3 tygodniach i nie pozostawia trwałych następstw. U około 5-10% osób chorych przebieg choroby jest ciężki i może być powikłany trwałymi zaburzeniami neuropsychiatrycznymi.    Ponieważ większość osób zakażonych nie wykazuje jakichkolwiek objawów chorobowych, zaś u większości osób chorych przebieg choroby jest lekki, to pomimo że kleszczowe zapalenie mózgu jest w Polsce objęte nadzorem epidemiologicznym, podawana w danych epidemiologicznych liczba zachorowań (w 2004 roku 262 zachorowania, w 2003 roku 339 zachorowań) nie odzwierciedla rzeczywistej liczby osób zakażonych. Liczba ta obejmuje głównie osoby hospitalizowane, u których kleszczowe zapalenia mózgu zostało rozpoznane przy okazji diagnozowania przyczyn wirusowych zapaleń ośrodkowego układu nerwowego. Arbowirusowe kleszczowe zapalenie mózgu występuje w całym kraju, chociaż ok. 75% wszystkich zgłoszonych przypadków zachorowań występuje w województwach północno-wschodniej części Polski. Należy również zauważyć, że liczba zachorowań na kleszczowe zapalenie mózgu (a także na inne choroby przenoszone przez kleszcze) rejestrowanych corocznie jest zmienna i zależy od warunków pogodowych mających istotny wpływ na:    - tempo rozmnażania się gryzoni będących rezerwuarem wirusa,    - tempo rozmnażania kleszczy będących wektorem przenoszącym czynnik chorobotwórczy oraz na    - zachowania ludzi, tj. jak często przebywają w leśno-łąkowym środowisku przyrodniczym występowania kleszczy i jak są ubrani.    Mniejszy wpływ na częstość występowania kleszczowego zapalenia mózgu mają szczepienia ochronne. Szczepionki przeciw tej chorobie są w Polsce dostępne (produkowane przez firmy Baxter oraz Chiron-behring), ale ich stosowanie nie jest rozpowszechnione z uwagi na wysoki koszt. Szczepienia przeciw kleszczowemu zapaleniu mózgu są obecnie w Polsce szczepieniami zalecanymi. Oznacza to, że ze środków publicznych jest finansowane lekarskie badanie kwalifikacyjne i wykonanie szczepienia, zaś koszt preparatu szczepionkowego ponosi osoba szczepiona. Nie przewiduje się obecnie nałożenia na obywateli powszechnego obowiązku poddawania się szczepieniom przeciw kleszczowemu zapaleniu mózgu. Jednocześnie obowiązujące przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 roku o chorobach zakaźnych i zakażeniach (Dz.U. nr 126 poz. 1384 z późn. zm.) nie dają Ministrowi Zdrowia prawnej możliwości finansowania zakupu preparatów szczepionkowych do szczepień ochronnych innych niż obowiązkowe. Pragnę także zauważyć, że zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 3 stycznia 2003 roku w sprawie wykazu stanowisk pracy oraz szczepień ochronnych wskazanych do wykonania pracownikom podejmującym pracę lub zatrudnionym na tych stanowiskach (Dz.U. Nr 3 poz. 60) w odniesieniu do osób zatrudnionych na stanowiskach pracy w kompleksach leśnych na obszarach endemicznego występowania zachorowań na kleszczowe zapalenie mózgu szczepienie ochronne przeciw tej chorobie jest szczepieniem finansowanych przez pracodawców.    Jak słusznie Pan Poseł zauważa w interpelacji istotną rolę w zapobieganiu chorobom odzwierzęcym, w tym chorobom przenoszonym przez kleszcze, odgrywają działania w zakresie edukacji i promocji zdrowia.    Informuję, że wg posiadanych przeze mnie informacji, działania takie są podejmowane szczególnie w województwach podlaskim i warmińsko-mazurskim, tj. w województwach, w których występuje największa liczba zachorowań na choroby odkleszczowe. Szczególne zasługi w upowszechnianiu wiedzy na temat chorób przenoszonych przez kleszcze oraz w badaniach nad tymi chorobami odgrywa m.in. Klinika Chorób Zakaźnych i Neuroinfekcji Akademii Medycznej w Białymstoku. Minister Zdrowia nie ma wpływu na przekazywane przez środki masowego przekazu treści. Tym samym jako organ administracji nie może być odpowiedzialny za niedostateczne upowszechnianie przez środki masowego przekazu informacji o chorobach odzwierzęcych.    Z wyrazami szacunku    Sekretarz stanu    Zbigniew Podraza    Warszawa, dnia 17 czerwca 2005 r.