Debaty sejmoweV Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie organizacji i funkcjonowania Urzędu Pełnomocnika do Spraw Równego Statusu Kobiet i Mężczyzn

   Szanowny Panie Marszałku! Działając z upoważnienia prezesa Rady Ministrów, kieruję na ręce pana marszałka odpowiedź na interpelację pana posła Krzysztofa Jurgiela w sprawie organizacji i funkcjonowania urzędu pełnomocnika rządu ds. równego statusu kobiet i mężczyzn, przekazaną mi przy piśmie z dnia 15 stycznia 2002 r., znak: SPS-0202-354/02.    Podzielając przedstawiony we wstępie do interpelacji pogląd pana posła, że zapewnienie właściwej dbałości o pozycję i rolę kobiet w społeczeństwie jest ważną społeczną kwestią, wypada wskazać, że powoływane przez pana posła zapisy art. 33 ust. 1 i 2 Konstytucji RP stanowiące o tym, że:    1. Kobieta i mężczyzna w Rzeczypospolitej Polskiej mają równe prawa w życiu rodzinnym, politycznym, społecznym i gospodarczym;    2. Kobieta i mężczyzna mają w szczególności równe prawo do kształcenia, zatrudnienia i awansów, do jednakowego wynagradzania za pracę jednakowej wartości, do zabezpieczenia społecznego oraz do zajmowania stanowisk, pełnienia funkcji oraz uzyskiwania godności publicznych i odznaczeń;    są normą o charakterze zasadniczym, która wymaga stworzenia odpowiednich ram prawnych warunkujących jej urzeczywistnienie na poziomie wykonawczym. Taką możliwość daje utworzenie krajowego, rządowego mechanizmu działającego na rzecz osiągania konstytucyjnej równości płci.    Rozporządzeniem z dnia 20 października 2001 r., Rada Ministrów powołała pełnomocnika rządu ds. równego statusu kobiet i mężczyzn, spełniając m.in. zgłaszany od lat przez organizacje i środowiska kobiece działające w naszym kraju postulat przywrócenia urzędu zajmującego się awansem kobiet i równym statusem płci. Należy również przypomnieć, że rząd Polski w 1995 r., przyjmując Dokument Końcowy (Platforma Działania) IV. Światowej Konferencji NZ w Sprawach Kobiet w Pekinie zobowiązał się do utworzenia instytucjonalnego mechanizmu awansu kobiet (vide załącznik).*) Wzmiankowany przez pana posła w części wstępnej interpelacji projekt ustawy o równym statusie kobiet i mężczyzn, nad którym prowadzono prace w Sejmie III kadencji, przewidywał powołanie odrębnego urzędu, pełniącego głównie funkcje mediacyjne pomiędzy osobami dyskryminowanymi ze względu na płeć a sprawcami naruszeń praw człowieka w tym zakresie i z samego założenia przewidywane dla niego kompetencje nie były tożsame z obszarem zadań i formami działań pełnomocnika rządu ds. równego statusu kobiet i mężczyzn.    Należy również podkreślić, że tworzenie rządowych mechanizmów do spraw równouprawnienia kobiet i mężczyzn jest niekwestionowanym światowym standardem, o czy świadczyć mogą dyrektywy powoływanej wyżej pekińskiej Platformy.    Działania i załączona informacja dotyczą wybranych krajów europejskich, w których już od wielu lat skutecznie funkcjonują urzędy zajmujące się problematyką równości płci.    Wywiedziona przez pana posła z art. 18 oraz 72 ust. 2 Konstytucji RP wątpliwość nie pozostaje w żadnej sprzeczności z ochroną praw kobiet we wszystkich sferach życia społecznego, których monitorowanie powierzono obecnie funkcjonującemu urzędowi. W tym kontekście niuzasadnione wydają się obawy pana posła dotyczące możliwości zapewnienia właściwej ochrony praw kobiet ˝realizujących się w rodzinie˝.    Odpowiadając bezpośrednio na zawarte w interpelacji pytania, pragnę wyjaśnić, że:    1. Zakres obowiązków, zadań i kompetencji pełnomocnika określa rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 20 października 2001 r. w sprawie ustanowienia pełnomocnika rządu ds. równego statusu kobiet i mężczyzn, którego jednolity tekst pozwalamy sobie dołączyć do niniejszej odpowiedzi.*)    2. W sekretariacie pełnomocnika będzie zatrudnionych docelowo 12 osób, wysokość zaplanowanego na rok 2002 budżetu obejmuje środki w wysokości 1812 tys. zł (niespełna 70% wydatków poniesionych w roku 2001 przez b. pełnomocnika rządu ds. rodziny) i przewiduje m.in. wydatki na:    a) dotacje przeznaczone na dofinansowanie zadań realizowanych przez fundacje i stowarzyszenia działające na rzecz propagowania i urzeczywistniania zasady równego (status płci) traktowania kobiet i mężczyzn we wszystkich sferach życia społecznego oraz wyrównywania szans kobiet, jak również przeciwdziałania wszelkim przejawom dyskryminacji ze względu na płeć, ze szczególnym uwzględnieniem realizacji zadań wynikających z rządowych strategii integracji z UE;    b) podróże służbowe krajowe i zagraniczne;    c) zakup towarów i usług dotyczący wydatków związanych z merytoryczną działalnością pełnomocnika rządu ds. równego statusu kobiet i mężczyzn.    3. Zakres rzeczowy zadań pełnomocnika nie obejmuje prawnej ochrony rodziny. Zapewne projektodawcy rozporządzenia brali pod uwagę okoliczność, że prawa poszczególnych kategorii członków rodziny są chronione odrębnymi przepisami prawa krajowego, którego określone zakresy rzeczowe (m.in. dotyczące potrzeb zdrowotnych, edukacyjnych, zawodowych, socjalnych i zabezpieczenia społecznego) są realizowane przez właściwe resorty, zgodnie z ich kompetencjami. Również doświadczenia minionych lat, w których działalność istniejących wówczas urzędów ds. rodziny okazała się mało skuteczna, dowodzą słuszności takiego podejścia i przyjęcia obecnego rozwiązania.    Natomiast ustosunkowując się do ostatniego zdania drugiego akapitu interpelacji, stwierdzam, że nie znajdujemy w Konstytucji RP zapisu wskazującego, iż znaczącą rolę w rodzinie przypisuje się wyłącznie kobietom.    Sekretarz stanu    Izabela Jaruga-Nowacka    Warszawa, dnia 6 lutego 2002 r.