Debaty sejmoweV Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie likwidacji jednostek wojskowych na terenie woj. kujawsko-pomorskiego oraz związanych z tym planów zapewnienia osłon socjalnych dla zwalnianych pracowników wojska i ich rodzin

   Szanowny Panie Marszałku! Odpowiadając z upoważnienia prezesa Rady Ministrów na interpelację pani poseł Elżbiety Szparagi w sprawie działań restrukturyzacyjnych na terenie woj. kujawsko-pomorskiego oraz planów zapewnienia osłon socjalnych dla zwalnianej kadry i pracowników cywilnych (5962), uprzejmie proszę o przyjęcie następujących wyjaśnień.    Zmiany geopolityczne zachodzące w ostatnim dziesięcioleciu w otoczeniu Polski w znaczący sposób wpływają na kierunki rozwoju i funkcjonowania naszego kraju, w tym również na zmiany w systemie obronnym państwa, którego częścią składową są Siły Zbrojne RP.    Zmiana dokonała się w zakresie roli i funkcji Sił Zbrojnych RP, tym samym dokonuje się przebudowa ich potencjału i dostosowania do standardów NATO. Obecnie przyjęto na lata 2001-2006 nowe założenia, w tym realizację modelu znacznie mniejszych liczebnie sił zbrojnych. W dniu 23 maja 2000 r. Rada Ministrów przyjęła założenia do opracowania ˝Programu przebudowy i modernizacji technicznej Sił Zbrojnych RP w latach 2001-2006˝, który został przyjęty na posiedzeniu Rady Ministrów w dniu 30 stycznia 2001 r.    W myśl założeń tego programu do końca 2003 r. Siły Zbrojne RP mają liczyć docelowo 150 tys. żołnierzy, co m.in. skutkować będzie likwidacją, przeformowaniem lub przedyslokowaniem wielu jednostek wojskowych, a tym samym rezygnacją z użytkowania znacznej części wykorzystywanego obecnie zasobu nieruchomości.    Pragnę w tym miejscu zapewnić pana marszałka, iż przy planowaniu wszelkich zmian w odniesieniu do konkretnych jednostek kierowano się głównie względami operacyjnymi, stanem wyposażenia oraz możliwościami szkolenia. Brano także pod uwagę ogólne koszty utrzymania jednostek związane z eksploatacją infrastruktury koszarowej i garnizonowej.    Zakrojona na szeroką skalę reorganizacja sił zbrojnych dotknie także woj. kujawsko-pomorskie. Dotyczy to m.in. Jednostki Wojskowej 3136 z Włocławka, która zostanie przedyslokowana do Chełmna. Do końca bieżącego roku zaplanowano także rozformowanie 6 Brygady Artylerii w Toruniu oraz 12 Pułku Radioliniowo-Kablowego w Świeciu. Ponadto rozformowaniu ulegną mniejsze jednostki szkoleniowe w garnizonach w Grudziądzu i Chełmnie. Natomiast po 2002 r. likwidowane będą garnizony we Włocławku, Świeciu i Grupie. Niemniej jednak na uwagę zasługuje również fakt, iż oprócz likwidacji czy zmniejszania poszczególnych garnizonów niektóre zostaną zwiększone, czego przykładem może być garnizon w Bydgoszczy.    Zdaję sobie sprawę z tego, że decyzja o likwidacji konkretnej jednostki wojskowej pociągnie za sobą skutki społeczne i może przyczynić się do wzrostu bezrobocia w regionie. Jednakże jako minister obrony narodowej muszę kierować się przede wszystkim potrzebami obronności państwa i interesem Sił Zbrojnych RP oraz realnymi możliwościami budżetowymi.    Niemniej jednak pragnę zapewnić, iż Ministerstwo Obrony Narodowej podejmie szereg działań mających na celu zminimalizowanie negatywnych konsekwencji. Należy w tym miejscu podkreślić, że w pierwszej kolejności ˝zagospodarowywana˝ będzie kadra o wysokich i przydatnych dla sił zbrojnych kwalifikacjach, w pełni dyspozycyjna (w wielu przypadkach zaistnieje konieczność zmiany miejsca zamieszkania) oraz nieposiadająca wysługi uprawniającej do nabycia minimalnych praw emerytalnych. Oczywiście mogą zdarzyć się przypadki, kiedy trzeba będzie zwolnić żołnierza zawodowego pomimo spełnienia przez niego wszystkich niezbędnych wymagań.    Ponadto w ramach swoich ustawowych kompetencji ministerstwo dążyć będzie do realizacji działań personalnych w stosunku do kadry zawodowej restrukturyzowanych jednostek wojskowych zarówno zgodnie z obowiązującą pragmatyką kadrową, jak i w interesie oficerów, chorążych i podoficerów, a także pośrednio ich rodzin.    Mając na uwadze zmiany sytuacji kadrowej, a w tym osłonę żołnierzy zawodowych przed skutkami redukcji, do 2003 r. planuje się m.in.:    1) opracowanie programów restrukturyzacyjnych dla jednostek wszystkich szczebli organizacyjnych, z uwzględnieniem uwarunkowań garnizonowych, dążąc do minimalizacji skutków społecznych i finansowych na świadczenia osobowe w poszczególnych latach;    2) uspołecznienie problematyki etatyzacyjnej poprzez przeprowadzenie szerokiej akcji informacyjnej, angażując do tego wszystkie ogniwa dowódcze, społeczne i zawodowe. Znoszenie jednostek połączone będzie w miarę możliwości z otwieraniem oferty kadrowej zapewniającej wyznaczanie kadry na stanowiska w jednostkach zwiększających stopień rozwinięcia;    3) wprowadzenie dodatkowych wykazów do etatów, umożliwiając jednokrotne wyznaczenie żołnierza zawodowego na stanowisko niezbędne do prawidłowego funkjconowania jednostki na czas nie dłuższy niż do końca 2006 r.    Pozwolę sobie w tym miejscu poinformować o niektórych uwarunkowaniach prawnych dotyczących żołnierzy zwalnianych z zawodowej służby wojskowej.    Zgodnie z ustawą z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin emerytura wojskowa przysługuje żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej, który w dniu zwolnienia z tej służby posiada 15 lat służby wojskowej w Wojsku Polskim. Emerytura wynosi 40% podstawy jej wymiaru za 15 lat służby wojskowej i wzrasta o:    - 2,6% podstawy wymiaru za każdy rok tej służby oraz nie więcej niż za trzy lata okresów składkowych poprzedzających służbę,    - 1,3% podstawy wymiaru - za każdy rok okresów składkowych ponad trzyletni okres składkowy, o którym mowa powyżej,    - 0,7% podstawy wymiaru - za każdy rok okresów nieskładkowych poprzedzających służbę.    Emerytowi, który po zwolnieniu ze służby pracował w wymiarze czasu nie niższym niż połowa pełnego wymiaru czasu pracy, dolicza się, na jego wniosek, okres tego zatrudnienia do wysługi emerytalnej, jeżeli emerytura wynosi mniej niż 75% podstawy jej wymiaru, ma co najmniej 20 lat służby oraz ukończył 55 lat życia - mężczyzna i 50 lat życia - kobieta albo stał się inwalidą.    Jeżeli emeryt pracował w niepełnym wymiarze czasu pracy, okresy tego zatrudnienia dolicza się do wysługi emerytalnej po odpowiednim ich przeliczeniu na okres zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy. Ponadto, po osiągnięciu pełnego wymiaru emerytury, a następuje to z reguły dużo wcześniej niż przed osiągnięciem wieku 65 lat, dodatkowa praca nie skutkuje ograniczeniem należnego świadczenia emerytalnego.    Zgodnie z ustawą z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy (DzU z 1992 r. nr 5, poz. 17) żołnierzom zwolnionym z zawodowej służby wojskowej pełnionej jako służba stała przysługuje odprawa w wysokości trzymiesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym. Wysokość odprawy ulega zwiększeniu o 20% miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym za każdy pełny rok wysługi ponad 10 lat nieprzerwanej zawodowej służby wojskowej pełnionej jako służba stała - aż do wysokości sześciomiesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym. Okres służby przekraczający 6 miesięcy liczy się jako pełny rok. Odprawa jest korzystnie opodatkowana ryczałtem.    Żołnierzom zwolnionym z zawodowej służby wojskowej pełnionej jako służba stała, niezależnie od odprawy, przysługuje m.in. co miesiąc przez okres roku po zwolnieniu ze służby uposażenie zasadnicze wraz z dodatkami o charakterze stałym, należne na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym. Świadczenie to może być wypłacone za cały rok z góry w formie skapitalizowanej. W razie zbiegu uprawnień do uposażenia określonego powyżej i zaopatrzenia emerytalnego żołnierzowi przysługuje - według jego wyboru - tylko jedno z tych świadczeń. Żołnierz, który nie posiada uprawnień do zaopatrzenia emerytalnego lub zamiast tego zaopatrzenia wybrał uposażenie za okres roku po zwolnieniu ze służby, może pobrać uposażenie za cały należny okres jednorazowo z góry.    Żołnierze zawodowi odchodzący do rezerwy mogą również skorzystać z prawa do rekonwersji, m.in. z doradztwa zawodowego, przekwalifikowania, pośrednictwa pracy.    Przekazując powyższe wyjaśnienia, pragnę wyrazić nadzieję, że zarówno pan marszałek, jak i pani poseł Szparaga uznają je za wyczerpujące, a także przyjmą zasadność podejmowanych działań reformujących Siły Zbrojne Rzeczypospolitej Polskiej w celu zbudowania armii gwarantującej bezpieczeństwo państwa i zdolnej do skutecznego wykonywania nowych zadań.    Z poważaniem    Minister    Bronisław Komorowski    Warszawa, dnia 30 marca 2001 r.