Debaty sejmoweV Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego PKP

   Szanowny Panie Marszałku! W związku z przesłaną przy piśmie SPS-0202-5165/00 z dnia 24 listopada 2000 r. interpelacją posła Jana Kulasa w sprawie komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego ˝Polskie Koleje Państwowe˝ przekazuję niżej informacje w sprawie postawionych pytań w tej interpelacji.    1. Jaką wagę i znaczenie przykłada minister transportu i gospodarki morskiej do ustawy o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji PKP?    Celem reformy PKP jest doprowadzenie do sytuacji, że działalność kolejowa stanie się przedsięwzięciem rentownym, a także stanie się konkurencyjna wobec innych przewoźników. Cel ten przewiduje się osiągnąć poprzez m.in.:    - wzrost udziału transportu kolejowego w przewozach,    - zwiększenie rentowności i zmniejszenie kosztów,    - wzmocnienie transportu publicznego w aglomeracjach,    - przygotowanie do konkurencji w ramach UE.    Osiągnięciu powyższych celów mają służyć rozwiązania restrukturyzacyjne przyjęte w ustawie z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji PKP (DzU nr 84, poz. 948), obejmujące wszystkie sfery działania przedsiębiorstwa. Są to:    - restrukturyzacja finansowa umożliwiająca oddłużenie przedsiębiorstwa,    - restrukturyzacja majątkowa, pozwalająca na racjonalizację posiadanego mienia i uporządkowanie praw własności,    - restrukturyzacja prawno-organizacyjna jako etap przygotowawczy do procesów prywatyzacji,    - restrukturyzacja zatrudnienia, przewidująca zmniejszenie zatrudnienia z równoczesnym zapewnieniem osłon socjalnych.    2. Jaki podjęto wysiłek w resorcie transportu i Zarządzie PKP, aby szeroko upowszechnić założenia i cele ustawy o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji PKP?    Założenia i cele ustawy oraz przyjęte w niej rozwiązania popularyzowane były w formie spotkań z przedstawicielstwami związków zawodowych działających w PKP, przedstawicielami samorządów, konferencji prasowych, telekonferencji, wystąpień w programach radiowych i telewizyjnych, wywiadów dla prasy, szkoleń organizowanych przez Biuro Informacji i Promocji PKP, zamieszczania merytorycznie właściwych informacji na stronie internetowej PKP, popularyzacji ustawy na łamach tygodnika kolejowego ˝Nowe Sygnały˝, kierowanego praktycznie w całości do pracowników jednostek kolejowych. Na zlecenie Dyrekcji Generalnej PKP w przygotowaniu jest książka oraz broszura na temat przekształceń PKP.    3. Jak przedstawia się stan przygotowań aktów wykonawczych do wdrożenia w życie ustawy o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji PKP?    Zgodnie z ww. ustawą przewidziane jest wydanie 11 aktów wykonawczych. Podpisane są już dwa rozporządzenia dotyczące przewozów pasażerskich. Rozporządzenie dotyczące sposobu potwierdzania posiadanych przez PKP gruntów dla celów uwłaszczeniowych po uzgodnieniach międzyresortowych przekazano do KSRM.    W toku uzgodnień międzyresortowych są rozporządzenia dotyczące:    - uczestników Funduszu Własności Pracowniczej,    - przekazywania przez PKP SA środków na konto Funduszu Pracy na finansowanie świadczeń przedemerytalnych,    - przepisów porządkowych obowiązujących na liniach kolejowych, w pociągach i innych kolejowych pojazdach szynowych.    W toku uzgodnień wewnątrzresortowych znajduje się rozporządzenie dotyczące określenia rodzaju budynków, budowli i urządzeń przeznaczonych do prowadzenia ruchu kolejowego.    W opracowaniu znajdują się rozporządzenia dotyczące:    - udostępniania linii kolejowych różnym przewoźnikom,    - określania dokumentów wskazujących na możliwość spełnienia warunków zapewniających prawidłowe wykonywanie działalności objętej koncesją,    - wykazu krajowych producentów kolejowych pojazdów szynowych.    Prace nad rozporządzeniem w sprawie wskazania spółek, których akcje i udziały zostaną przeznaczone na zabezpieczenie wierzytelności SP z tytułu poręczeń i gwarancji, oraz wartości ustanawianych zabezpieczeń będą podjęte po ustaleniu niezbędnych danych związanych z utworzeniem przez PKP SA spółek przewidzianych ustawą.    4. Jak od strony organizacyjno-zarządzającej Zarząd PKP i resort transportu przygotowują się do wprowadzenia w życie ustawy o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji PKP?    Prace w zakresie restrukturyzacji PKP, stosownie do przyjętych w ustawie o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji PKP rozwiązań, realizowane były jeszcze przed jej wejściem w życie, tak aby w ustalonych ustawą terminach nastąpiło przekształcenie PKP w PKP SA, powstały spółki przewozowe oraz spółka zarządzająca liniami kolejowymi. Trwają również prace nad utworzeniem przez PKP SA innych spółek.    Akt przekształcenia PKP w PKP SA został podpisany w dniu 1 grudnia 2000 r. Opracowano już wstępnie biznesplany ww. przyszłych spółek, przygotowano dla nich wzorcowe statuty. Pracuje się nad jednorodnym kształtem ich biznesplanów, szczególnie w zakresie projekcji finansowych, by możliwe było ich skonsolidowanie i opracowanie biznesplanu całego holdingu. W trakcie znajdują się sprawy związane z majątkiem, jaki spółki mają przejąć, by móc prowadzić swoją działalność.    Podjęto działania związane z restrukturyzacją zatrudnienia. W celu sprawnego i efektywnego przeprowadzenia procesu restrukturyzacji zatrudnienia z dniem 1 stycznia 2000 r. Zarząd PKP powołał specjalną jednostkę organizacyjną - Kolejową Agencję Aktywizacji Zawodowej, której zadaniem jest organizowanie, wdrażanie i nadzorowanie procesu restrukturyzacji zatrudnienia oraz realizacja procesów aktywizacji zawodowej pracowników PKP.    5. Jak układają się konsultacje i współpraca ze związkami zawodowymi przy wdrożeniu tej ustrojowej ustawy kolejowej?    Zgodnie z ustawą o związkach zawodowych projekt ustawy o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji PKP przed przedłożeniem go KERM i Radzie Ministrów został przekazany do opinii związków zawodowych. Przed przekazaniem przez rząd projektu ustawy do Sejmu odbyło się szereg spotkań oraz prowadzone były rozmowy pomiędzy stroną rządową oraz związkami zawodowymi działającymi w PKP na temat głównych założeń projektu ustawy, głównie w zakresie restrukturyzacji zatrudnienia. Przewodniczący komisji sejmowej zaprosił przedstawicieli wszystkich związków zawodowych przedsiębiorstwa do udziału w pracach sejmowej Komisji Nadzwyczajnej ds. rozpatrzenia projektu ustawy o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji PKP. Czynny udział w pracach podkomisji sejmowej brali przedstawiciele Sekcji Krajowej NSZZ ˝Solidarność˝ i Federacji Związków Zawodowych pracowników PKP, zrzeszających ponad 70% wszystkich związkowców PKP, tj. około 50% pracowników PKP. W trakcie wspólnych dyskusji ustalono jeszcze niektóre dodatkowe zapisy do ustawy odnośnie do restrukturyzacji zatrudnienia, udziału pracowników w prywatyzacji, czego efektem było m.in. rozszerzenie zakresu osłon socjalnych o trzyletnie urlopy kolejowe, ustalenie wysokości jednorazowych odpraw pieniężnych, a także zostało wydane przez Radę Ministrów kolejne rozporządzenie dotyczące zwiększenia liczby świadczeń przedemerytalnych dla pracowników zwalnianych z PKP.    W związku z wejściem w życie ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji PKP stosownie do postanowień art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy oraz o zmianie niektórych ustaw (DzU z 1999 r. nr 4, poz. 19, z późn. zm.) w dniu 27 października 2000 r. pracodawca zawiadomił, w formie pisemnej, wszystkie ogólnokrajowe centrale związków zawodowych działających w PKP o proponowanym zakresie wypowiedzeń stosunków pracy. Dnia 10 listopada bieżącego roku odbyło się spotkanie pracodawcy ze wszystkimi ogólnokrajowymi centralami związków zawodowych działających w PKP w sprawie zawarcia porozumienia w trybie art. 4 ww. ustawy. Na spotkaniu tym powołano zespół administracyjno-związkowy do opracowania szczegółowych zapisów porozumienia określającego ˝zasady postępowania w sprawach dotyczących pracowników objętych zamiarem zwolnienia z pracy, a w szczególności kryteria doboru pracowników do zwolnienia, kolejność i terminy dokonywania wypowiedzeń, a także obowiązki zakładu pracy w zakresie niezbędnym do rozstrzygnięcia innych spraw pracowniczych związanych z zamierzonymi zwolnieniami˝. W trakcie prac nad zapisami porozumienia nie osiągnięto kompromisu, nie wszystkie centrale związkowe podpisały porozumienie. W tym stanie rzeczy, zgodnie z art. 4 ust. 3 ww. ustawy, pracodawca wspólnie z przedstawicielami central związkowych opracował regulamin określający zasady postępowania w sprawach dotyczących pracowników objętych zamiarem zwolnienia z pracy, uwzględniając w nim ustalenia dokonane z centralami związkowymi w trakcie prac przy uzgadnianiu treści niepodpisanego porozumienia.    6. W jaki sposób projekt ustawy budżetowej państwa na rok 2001 umożliwia komercjalizację, restrukturyzację i inne zmiany w PKP?    Podstawowym źródłem finansowania restrukturyzacji PKP, w tym m.in. restrukturyzacji zatrudnienia, spłaty zobowiązań oraz zapewnienia ciągłości procesu eksploatacyjnego, są środki pochodzące z emisji obligacji przez PKP SA oraz kredytów poręczonych przez skarb państwa. Przewidziana pomoc dla PKP polega m.in. na umorzeniu odsetek i opłat prolongacyjnych od zobowiązań głównych wobec budżetu państwa, Funduszu Pracy, PFRON, ZUS, rozłożeniu spłaty tych zobowiązań na raty, udzielaniu poręczeń na kredyty i obligacje oraz uregulowaniu zasad dotowania przewozów pasażerskich.    W projekcie ustawy budżetowej na rok 2001 przewidziana jest dotacja w wysokości 300 mln zł do regionalnych i międzywojewódzkich kolejowych przewozów pasażerskich oraz w wysokości 598,1 mln zł przeznaczona na dopłaty do krajowych przewozów pasażerskich na wyrównywanie przewoźnikom kolejowym utraconych przychodów z tytułu honorowania ustawowych uprawnień do ulgowych i bezpłatnych przejazdów.    7. Jakich podstawowych zmian organizacyjnych i ekonomicznych należy spodziewać się w PKP w 2001 r.?    W dniu 1 grudnia 2000 r. został podpisany akt komercjalizacji PKP. Zakładam, że rejestracja spółki PKP SA nastąpi do końca bieżącego roku, tak by spółka mogła rozpocząć działalność od 1 stycznia 2001 r. Po rejestracji PKP SA od 1 stycznia 2001 r. funkcje sektorów i pionów innych jednostek wykonawczych PKP SA przejmie kilkanaście powołanych oddziałów, na bazie których w większości przypadków powstaną spółki. Przewiduje się, że w kwietniu 2001 r. powstaną spółki przewozów pasażerskich na bazie Oddziału PKP SA Kolejowych Przewozów Międzyregionalnych i Aglomeracyjnych, a od 1 lipca 2001 r. zaczną funkcjonować spółki: Kolejowe Przewozy Towarowe ˝Cargo˝ oraz Polskie Linie Kolejowe. Powstaną też inne spółki utworzone przez PKP SA, w tym na bazie Zakładu Eksploatacji Linii Hutniczo-Siarkowej (LHS z siedzibą w Zamościu), Warszawskiej Kolei Dojazdowej (WKD), Centrum Szkolenia i Doskonalenia Kadr Kolejnictwa, Dyrekcji Zakupów i Sprzedaży ˝Ferpol˝, Zakładu Szybkiej Kolei Miejskiej w Trójmieście, Zakładu Przewozów Kwalifikowanych ˝Polres˝, Dyrekcji Elektroenergetyki Kolejowej, Dyrekcji Teleinformatyki Kolejowej oraz Zakładów Napraw Infrastruktury. W roku 2001 PKP SA poniesie koszty związane z restrukturyzacją zatrudnienia oraz z obsługą kredytów i emisją obligacji.    8. Jak przedstawia się plan i termin kluczowych zmian w PKP w najbliższych latach?    Z przygotowanych prognoz wynika, że poprawy sytuacji ekonomicznej PKP SA można oczekiwać dopiero po 2002 r., tj. po zakończeniu procesu restrukturyzacji zatrudnienia, ograniczeniu ilości eksploatowanych linii, sprzedaży zbędnego majątku oraz po wprowadzeniu - zgodnie z ustawowym uregulowaniem od 2003 r. - pełnego dofinansowania deficytowych przewozów pasażerskich. O poprawie sytuacji finansowej i płatniczej PKP SA zadecyduje również tempo i wysokość przychodów z prywatyzacji.    Z wyrazami szacunku    Minister    Jerzy Widzyk    Warszawa, dnia 14 grudnia 2000 r.