Debaty sejmoweV Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie funkcjonowania oraz usytuowania Rady do Spraw Uchodźców w systemie administracji publicznej

   Szanowny Panie Pośle! Prezes Rady Ministrów pan Jerzy Buzek upoważnił mnie do udzielenia panu odpowiedzi na interpelację skierowaną do pana premiera, dotyczącą funkcjonowania oraz usytuowania Rady do Spraw Uchodźców w systemie administracji publicznej.    Uprzejmie wyjaśniam, że status Rady do Spraw Uchodźców oraz jej usytuowanie określone zostały w ustawie z dnia 25 czerwca 1997 r. o cudzoziemcach. W art. 75 ustawy określono, że ˝obsługę administracyjną i kancelaryjną rady zapewnia Kancelaria Prezesa Rady Ministrów, natomiast prezes Rady Ministrów, w drodze rozporządzenia, nadaje radzie statut organizacyjny i regulamin czynności wewnętrznych, a także określa zasady wynagradzania jej członków˝.    Wyżej wymienione obowiązki prezesa Rady Ministrów, jak i Kancelarii Prezesa Rady Ministrów wobec rady zostały w pełni zrealizowane. Kancelaria zapewnia bowiem radzie obsługę administracyjną i kancelaryjną. Zadanie to realizuje Departament Skarg i Odwołań kancelarii - na podstawie wewnętrznego regulaminu organizacyjnego, nadanego przez dyrektora generalnego KPRM. Obsługa rady przez kancelarię polega na zapewnieniu jej:    1) obsady personalnej realizującej zadania administracyjno-kancelaryjne. Obecnie pracę świadczy - wyłącznie na rzecz rady - zespół 5 pracowników Departamentu Skarg i Odwołań, w tym: radca szefa KPRM koordynujący i nadzorujący pracę zespołu, 2 osoby na stanowiskach sekretarzy i 2 osoby na stanowiskach starszych referentów. Wymienieni pracownicy realizują zadania na potrzeby rady na podstawie zakresów czynności służbowych określonych przez dyrektora Departamentu Skarg i Odwołań. Legitymują się długoletnim stażem pracy w organach administracji rządowej, posiadają odpowiednią wiedzę, doświadczenie i wysokie kwalifikacje niezbędne do wykonywania powierzonych im zadań. Dodatkowo na rzecz rady świadczy pracę - na podstawie kolejnych umów o dzieło zawieranych przez KPRM - pracownik MSWiA;    2) niezbędnych pomieszczeń i ich wyposażenia w sprzęt biurowo-techniczny. Rada zajmuje reprezentacyjne, przestronne i funkcjonalne pomieszczenia w gmachu przy Al. Ujazdowskich 19. Wyposażone są one w sprzęt biurowy, w tym komputery wysokiej klasy, w pełni zaspokajający potrzeby rady. Kancelaria na bieżąco zabezpiecza radzie materiały biurowe codziennego użytku, pokrywa koszty eksploatacji pomieszczeń, opłaca rachunki telefoniczne oraz oddała w użytkowanie przewodniczącemu rady samochód służbowy;    3) wypłacania wynagrodzeń przewodniczącemu i jego zastępcy oraz członkom rady za udział w posiedzeniach składów orzekających, refundowania kosztów ich przejazdów na posiedzenia (dla członków pozamiejscowych) oraz wynagrodzeń z tytułu reprezentowania rady w postępowaniach przed NSA. Zadania te realizowane są na bieżąco, bez jakichkolwiek opóźnień. Dodatkowo KPRM pokrywa zasądzone przez NSA na rzecz stron koszty postępowań sądowych, a także finansuje udział tłumaczy w postępowaniach przed radą i pokrywa koszty tłumaczeń dokumentów.    Zakres finansowania Rady do Spraw Uchodźców przez Kancelarię Prezesa Rady Ministrów został określony w ustawie z dnia 25 czerwca 1997 r. o cudzoziemcach i został ograniczony do finansowania obsługi administracyjnej i kancelaryjnej oraz wynagradzania członków rady. Moim zdaniem, zakres ten jest wystarczający do realizacji zadań rady określonych w ustawie o cudzoziemcach.    Ustawa określa, że rada jest organem odwoławczym od decyzji i postanowień wydanych przez ministra spraw wewnętrznych i administracji w sprawach o nadanie lub pozbawienie statusu uchodźcy. Radzie przysługują w związku z tym uprawnienia organu wyższego stopnia w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.    Należy tu podkreślić, że zgodnie z ustawą z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej (DzU z 1999 r. nr 82, poz. 928) sprawy dotyczące cudzoziemców należą do kompetencji ministra właściwego do spraw wewnętrznych. Wynika stąd, że prowadzenie całościowej polityki w tym zakresie należy wyłącznie do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji. Wymieniona wyżej ustawa o działach administracji rządowej nie wymienia Rady do Spraw Uchodźców jako organu administracji rządowej, upoważnionego do prowadzenia własnej polityki w sprawach cudzoziemców i uchodźców.    Wynika stąd, że zakres finansowania rady przez Kancelarię Prezesa Rady Ministrów, określony w ustawie o cudzoziemcach, jest wystarczający do realizacji jej zadań jako wyłącznie organu odwoławczego od decyzji i postanowień wydanych przez ministra spraw wewnętrznych i administracji.    Odnośnie do sprawy wymagającej - zdaniem pana posła - uregulowania, dotyczącej usytuowania Rady do Spraw Uchodźców w systemie administracji publicznej, a także uregulowania statusu jej członków, uprzejmie informuję, że rada nie jest i nie może być organem administracji rządowej, co pan poseł potwierdza w interpelacji (˝jest to niezależny organ orzeczniczy˝). To, jaką rolę pełni rada i jak została usytuowana w państwie, określa wyłącznie ustawa o cudzoziemcach. Ani prezes Rady Ministrów, ani Kancelaria Prezesa Rady Ministrów nie mogą nadać radzie statusu organu administracji rządowej. Wymagałoby to bowiem zmiany ustawy o cudzoziemcach.    W sprawie kwestionowania przez Radę do Spraw Uchodźców przepisu § 1 ust. 3 statutu Kancelarii Prezesa Rady Ministrów , która - jak pan poseł pisze - twierdzi, że w ramach podmiotów wymienionych w tym przepisie, którym obsługę zapewnia Kancelaria Prezesa Rady Ministrów, nie mieści się rada, bowiem jest ona ˝organem ściśle orzeczniczym, działającym władczo i jednostronnie rozstrzygającym w sprawach nadawania i pozbawiania statusu uchodźcy˝, to należy stwierdzić, że zarzut ten jest bezpodstawny, gdyż brak jest przesłanek do uznania, że Rada do Spraw Uchodźców powinna mieścić się w pojęciu podmiotów wymienionych w § 1 ust. 3 statutu Kancelarii Prezesa Rady Ministrów.    Zgodnie z § 2 statutu kancelaria wykonuje zadania określone w ustawie z dnia 8 sierpnia 1996 r. o organizacji i trybie pracy Rady Ministrów oraz o zakresie działania ministrów (DzU z 1999 r. nr 82, poz. 929), a także w odrębnych przepisach.    Bez wątpienia do ˝odrębnych przepisów˝, o których mowa w § 2 statutu, zaliczyć należy ustawę z dnia 25 czerwca 1997 r. o cudzoziemcach. Wynika stąd następujący wniosek: nawet gdyby statut kancelarii nie zawierał żadnych zapisów dających jej uprawnienia do obsługi innych podmiotów, to kancelaria mogłaby zapewnić taką obsługę Radzie do Spraw Uchodźców wyłącznie na podstawie ustawy o cudzoziemcach nakładającej na kancelarię taki obowiązek.    Na zakończenie pragnę udzielić odpowiedzi panu posłowi na pytania: ˝Jakie działania zamierza podjąć rząd w celu uregulowania kwestii związanych z funkcjonowaniem Rady do Spraw Uchodźców oraz jej usytuowaniem w systemie administracji publicznej?˝ oraz ˝Kiedy zostanie rozwiązany problem statusu członków rady?˝.    Odpowiadając w imieniu prezesa Rady Ministrów, stwierdzam, że rząd nie zamierza podejmować działań w celu uregulowania kwestii dotyczących funkcjonowania Rady do Spraw Uchodźców, a w szczególności usytuowania jej w systemie administracji publicznej, gdyż nie widzi takiej potrzeby.    Wprawdzie rada nie jest organem administracji rządowej, bowiem jako niezależny organ orzeczniczy nim być nie może, to zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 5 § 2 pkt 3 Kodeksu postępowania administracyjnego jest organem administracji publicznej. W związku z tym usytuowanie rady wśród tych organów nie budzi wątpliwości.    Co do problemu statusu członków rady i korzystania przez nich z ochrony prawnej przysługującej funkcjonariuszom publicznym, to zgodnie z przepisem art. 417 § 2 Kodeksu cywilnego członkom rady taka ochrona przysługuje. Przepis ten stanowi, że ˝funkcjonariuszami państwowymi, w rozumieniu Kodeksu cywilnego, są pracownicy organów władzy, administracji lub gospodarki państwowej. Za funkcjonariuszy państwowych uważa się również osoby działające na zlecenie tych organów, osoby powołane z wyboru, sędziów i prokuratorów oraz żołnierzy sił zbrojnych˝.    Nie ma tu żadnych wątpliwości co do tego, że członkowie rady zaliczają się - zgodnie z ww. przepisem Kodeksu cywilnego - do funkcjonariuszy państwowych. Skoro Rada do Spraw Uchodźców została ustanowiona przez Sejm w drodze ustawy i powołana przez prezesa Rady Ministrów, to działa z mocy i na zlecenie tych organów.    Na zakończenie chciałabym zasygnalizować panu posłowi, że za brakiem przesłanek nowelizacji ustawy o cudzoziemcach przemawia również obowiązująca Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Art. 236 ust. 2 konstytucji zobowiązuje bowiem do wprowadzenia postępowania sądowego dwuinstancyjnego przed sądami administracyjnymi w okresie przed upływem 5 lat od dnia wejścia w życie konstytucji. Nadmienić przy tym należy, że obecnie trwają prace dotyczące wprowadzenia dwuinstancyjnego postępowania administracyjnego. Sądy administracyjne I instancji miałyby według tych propozycji zastąpić organy II instancji, o których mowa w Kodeksie postępowania administracyjnego. Do takich organów zaliczyć należy Radę do Spraw Uchodźców.    Sekretarz stanu    Anna Grzymisławska    Warszawa, dnia 24 lipca 2000 r.