Debaty sejmoweV Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie potrzeby zmiany rozporządzenia ministra rolnictwa i gospodarki żywnościowej z dnia 15 lipca 1994 r. dotyczącego oznakowania i dopuszczania na rynek towarów żywnościowych

   W związku z przekazaną przy piśmie SPS-0202-4400/00 z dnia 20 lipca br. interpelacją pana posła Andrzeja Słomskiego w sprawie potrzeby zmiany rozporządzenia ministra rolnictwa i gospodarki żywnościowej z dnia 15 lipca 1994 r. w sprawie znakowania środków spożywczych, używek i substancji dodatkowych dozwolonych, przeznaczonych do obrotu (DzU nr 86, poz. 402, z późn.zm.) uprzejmie przedstawiam odpowiedź na powyższą interpelację:    1. Rozporządzenie ministra rolnictwa i gospodarki żywnościowej z dnia 15 lipca 1994 r. w sprawie znakowania środków spożywczych, używek i substancji dodatkowych dozwolonych, przeznaczonych do obrotu (DzU nr 86 poz. 402, z późn.zm.), wydane na podstawie delegacji ustawy z dnia 25 listopada 1970 r. o warunkach zdrowotnych żywności i żywienia (DzU nr 29, poz. 245, z późn.zm.) weszło w życie 13 sierpnia 1994 r. i wprowadziło obowiązek podawania na opakowaniu m.in.:    - nazwy i adresu producenta;    - daty przydatności do spożycia (termin przydatności do spożycia lub data minimalnej trwałości);    - warunków przechowywania;    - składu surowcowego;    - masy netto i tym podobnych informacji istotnych z punktu widzenia konsumenta.    Należy podkreślić, że rozporządzenie w sprawie znakowania jest jednym z pierwszych aktów prawnych, które zostały opracowane na podstawie dyrektyw Unii Europejskiej.    Kontrolę prawidłowości stosowania się producentów do wymogów znakowania określonych w rozporządzeniu na różnych etapach obrotu przeprowadzają odpowiednie służby inspekcyjne stosownie do swoich kompetencji. Na poziomie sprzedaży detalicznej kontrole te przeprowadza Inspekcja Handlowa.    Stosownie do warunków omawianego rozporządzenia ministra rolnictwa i gospodarki żywnościowej z dnia 15 lipca 1994 r. produkty oznakowane wg poprzednich przepisów mogły pozostawać w obrocie do dnia 31 grudnia 1995 r. W związku z tym Inspekcja Handlowa kontrolę prawidłowości wdrażania postanowień ww. rozporządzenia rozpoczęła w I kwartale 1996 r. i systematycznie je prowadzi.    Każdorazowo po stwierdzeniu w obrocie towarów oznakowanych niezgodnie z postanowieniami rozporządzenia o znakowaniu wojewódzkie inspektoraty Inspekcji Handlowej kierowały wystąpienia do przedsiębiorców, u których stwierdzone zostały towary z nieprawidłowym oznakowaniem, wycofywały towary z obrotu i kierowały wnioski do kolegiów ds. wykroczeń lub nakładały grzywny w drodze mandatów karnych.    Systematyczne kontrole prawidłowości znakowania artykułów żywnościowych stosownie do postanowień ww. rozporządzenia prowadzone na terenie całego kraju w okresie od stycznia 1996 r. przyniosły efekty powodując zmniejszenie występowania w obrocie towarów nieprawidłowo oznakowanych.    Przedsiębiorcy, których wyroby były objęte kontrolami Inspekcji Handlowej, podjęli starania, aby dostosować znakowanie opakowań jednostkowych do wymogów rozporządzenia, np. w II kwartale 1996 r. zakwestionowano 75% soli spożywczej, a w toku kontroli przeprowadzonej w I kwartale 1999 r. - 22,6%; w I kwartale 1999 r. zakwestionowano 37,4% niewłaściwie oznakowanych wędlin, zaś w I kwartale 2000 r. - 19,2%; w II kwartale 1999 r. zakwestionowano 15,2% przetworów mlecznych, a w II kwartale 2000 r. - 10,3%.    2. Przedstawiony przez pana posła problem pojawiania się na rynku produktów spożywczych niewłaściwie oznakowanych nie dotyczy zapisów omawianego rozporządzenia, którego wymagania są szczegółowe i uwzględniają potrzebę udostępniania konsumentowi pełnej informacji o kupowanym produkcie, ale odnosi się do nierzetelnego postępowania producentów.    Na podstawie wyników kontroli Inspekcji Handlowej można wnioskować, że występowanie w obrocie artykułów spożywczych w opakowaniach jednostkowych oznakowanych niezgodnie z postanowieniami omawianego rozporządzenia jest przede wszystkim wynikiem nieznajomości przepisów rozporządzenia przez producentów i handlowców, ich niedbalstwa lub niechęci do dostosowania etykiet do postanowień tego przepisu.    Zdarza się, że producenci ze względów ekonomicznych wykorzystują zapasy starych etykiet, pomimo że zawierają one niewłaściwe w niektórych elementach oznakowanie, a handlowcy wprowadzają je do obrotu detalicznego.    3. Zawarte w interpelacji uwagi dotyczące artykułów nieżywnościowych nie mieszczą się w zakresie regulacji ww. rozporządzenia o znakowaniu. Prawidłowość oznakowania wyrobów wymienionych przez pana posła - sprzętu turystycznego, sportowego, AGD, obuwia itp., reguluje odrębne rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 maja 1995 r. w sprawie szczegółowych warunków zawierania umów sprzedaży rzeczy ruchomych z udziałem konsumentów (DzU nr 64, poz. 128), a także obligatoryjne Polskie Normy. Obowiązujące w tym zakresie regulacje są aktualnie wystarczające z punktu widzenia ochrony konsumenta, natomiast wymagają również, jak przepisy dotyczące znakowania produktów spożywczych, rzetelnego stosowania przez producentów i innych uczestników obrotu.    Duże znaczenie dla ochrony interesów konsumentów ma ustawa z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim (DzU nr 90, poz. 999), z której wynikają dla Inspekcji Handlowej nowe obowiązki w zakresie kontroli prawidłowości oznakowania towarów, a także załączania w języku polskim instrukcji obsługi i warunków gwarancji oferowanych do sprzedaży towarów. Aktualnie prowadzone kontrole wykazują, że wymogi określane w tej ustawie nie są dostatecznie przestrzegane przez przedsiębiorców.    Wraz z rozwojem sieci sklepów wielkopowierzchniowych stosujących nowe techniki sprzedaży i obsługi klientów pojawił się problem występowania różnicy cen oferowanych do sprzedaży towarów. Zdarzają się przypadki występowania różnic pomiędzy ceną towaru zaprogramowaną w kasie fiskalnej, a ceną uwidocznioną przy towarze.    W celu regulacji tego obszaru obrotu towarowego został przygotowany przez ministra finansów projekt ustawy o cenach, która ma zastąpić ustawę z 26 lutego 1982 r. o cenach (DzU z 1988 r. nr 27, poz. 195, z późn.zm.). Wydanie jej ma na celu m.in. zapewnienie ochrony interesów ekonomicznych konsumentów, wypełnienie luki prawnej w zakresie ustawowego obowiązku uwidaczniania cen towarów i usług oraz dostosowanie przepisów krajowych w sferze informowania o cenach do standardów prawnych Unii Europejskiej. Projekt obecnie jest rozpatrywany w Sejmie przez Komisję Finansów Publicznych.    Sposób regulacji spraw związanych z zapobieganiem i zwalczaniem nieuczciwej konkurencji w działalności gospodarczej został określony w ustawie o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji z dnia 16 kwietnia 1993 r. (DzU nr 47, poz. 211, z późn.zm.).    W ustawie tej do czynów nieuczciwej konkurencji zostało zaliczone ˝takie oznaczenie towarów lub usług albo jego brak, które może wprowadzić klientów w błąd co do pochodzenia, ilości, jakości, składników (...)˝ (Art. 10.1)    W dniu 8 września br. wejdzie w życie ustawa z dnia 7 marca br. o ogólnym bezpieczeństwie produktów, która stwarza podstawy przepisów mających na celu uregulowanie prawne bezpieczeństwa konsumentów, dostosowane do standardów unijnych. W jej ramach znalazły się regulacje dotyczące ogólnych wymagań bezpieczeństwa produktów, obowiązków producenta i sprzedawcy, organizacji nadzoru nad bezpieczeństwem produktu oraz sankcji za naruszenie obowiązków wynikających z ustawy.    4. W uzupełnieniu ww. wyjaśnień pragnę poinformować, że stosownie do zadań związanych z harmonizacją przepisów polskich z przepisami Unii Europejskiej został już przygotowany projekt rozporządzenia zmieniającego rozporządzenie ministra rolnictwa i gospodarki żywnościowej z dnia 15 lipca 1994 r., w którym wymagania odnośnie do znakowania środków spożywczych zostały uzupełnione na podstawie dyrektyw UE wydanych po 1993 r.:    - Dyrektywy 94/54/EWG - w sprawie obowiązkowego umieszczania na etykietach pewnych środków spożywczych, szczegółów innych niż wymienione we wcześniejszej Dyrektywie 79/112/EWG;    - Dyrektywy 97/4/EWG - zmieniającej Dyrektywę 79/112/EWG (w zakresie podawania informacji o składzie);    - Dyrektywy 99/10/EWG - ustanawiającej wyłączenia z zakresu obowiązywania Artykułu 7 Dyrektywy 79/112/EWG w sprawie zbliżenia aktów prawnych państw członkowskich dotyczących etykietowania, prezentacji i reklamowania środków spożywczych.    Przepis ten wprowadzi w niektórych zapisach bardziej szczegółowe wymagania (np. odnośnie do informacji o składzie produktu).    Jednak niezależnie od uszczegółowiania prawa odpowiedzialność za informacje podane do wiadomości konsumenta spoczywa na producencie i do niego należy przestrzeganie wymogów ujętych w przepisach.    Kontrola oraz nakładane sankcje wpływają na poprawę realizacji prawa w omawianym zakresie, nie zastąpią jednak rzetelności producentów i handlowców oraz zwrócenia uwagi przez konsumentów na właściwe oznakowanie zakupowanych towarów.    Sekretarz stanu    Robert Gmyrek    Warszawa, dnia 10 sierpnia 2000 r.