Debaty sejmoweV Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie działań prewencyjnych Policji

   Szanowny Panie Marszałku! W odpowiedzi na interpelację posła na Sejm RP pana Stanisława Misztala z dnia 4 stycznia 2000 r. w sprawie informowania organów ścigania o fakcie przebywania na przepustkach osób skazanych na karę pozbawienia wolności, którą przekazano mi zgodnie z właściwością do wyjaśnienia, poniżej uprzejmie przedstawiam stanowisko Centralnego Zarządu Służby Więziennej w tej sprawie.    Przede wszystkim, już na wstępie, należy podkreślić, że zezwolenia na czasowe opuszczenie zakładu karnego oraz przepustki udzielane skazanym podczas odbywania kary pozbawienia wolności mają niezwykle istotne znaczenie z punktu widzenia prowadzonych w trakcie odbywanej kary oddziaływań penitencjarnych, a zwłaszcza w aspekcie utrzymania i rozwijania więzi skazanych z osobami bliskimi. Przepustki spełniają rolę reintegracyjną rodzin osób pozbawionych wolności oraz stanowią efektywny instrument kształtowania pożądanej atmosfery wychowawczej i jeden z najbardziej skutecznych sposobów wpływania na zachowania osadzonych.    Pomimo niekiedy krytycznych ocen stosowania systemu przepustkowego, zwłaszcza w sytuacjach popełnienia przestępstwa przez osoby, którym udzielono przepustki, a które to przypadki są szeroko nagłaśniane przez mass media oraz policję należy uznać, iż system przepustkowy spełnia swoją rolę, o której była mowa na wstępie. Jednocześnie wskazać należy, że procent niepowrotności z udzielonych osadzonym zezwoleń i przepustek na czasowe opuszczenie jednostki penitencjarnej w 1999 r. wyniósł 1,14. Jest to najniższy wskaźnik niepowrotności na przestrzeni ostatnich 9 lat. W roku tym osadzonym udzielono łącznie 104 168 zezwoleń i przepustek na czasowe opuszczenie przez nich jednostek penitencjarnych. Należy dodać, iż system przepustkowy funkcjonujący w więziennictwie jest pod stałym nadzorem i monitoringiem kierownictwa Służby Więziennej.    Odpowiadając na interpelację pana posła stwierdzić należy, że zarówno Kodeks karny wykonawczy, jak i przepisy wykonawcze nakładają na osadzonego korzystającego z zezwolenia na opuszczenie jednostki penitencjarnej lub przepustki obowiązek meldowania się na policji. I tak, zgodnie z art. 140 § 1-3 Kodeksu karnego wykonawczego zobligowany jest do bezzwłocznego zgłoszenia się do jednostki policji właściwej terytorialnie dla miejsca jego przebywania w okresie korzystania z zezwolenia lub przepustki udzielonej na podstawie art. 91 pkt 7, art. 92 pkt 9, art. 138 § 1 pkt. 7 i 8, art. 141 § 4 w celu potwierdzenia miejsca pobytu. W każdym przypadku zmiany miejsca pobytu osadzony ma również obowiązek bezzwłocznego zgłoszenia się do jednostki policji właściwej terytorialnie dla nowego miejsca jego przebywania. Dyrektor zakładu karnego może ponadto zobowiązać osadzonego do częstszego zgłaszania się do jednostki policji.    Zgodnie z § 120 ust. 1 zarządzenia ministra sprawiedliwości z dnia 27 sierpnia 1998 r. w sprawie czynności administracyjnych związanych z wykonywaniem tymczasowego aresztowania i kar oraz środków przymusu skutkujących pozbawieniem wolności (Dz. Urz. Min. Sprawiedliwości nr 3, poz. 13) osadzonemu opuszczającemu jednostkę penitencjarną bez asysty, w związku z udzieloną przepustką, wydaje się kartę tożsamości oraz wypełniony druk przepustki podpisany przez dyrektora, zaopatrzony w odcisk okrągłej pieczęci urzędowej z godłem państwowym.    Osadzonego poucza się o obowiązującym go trybie zgłaszania się do jednostki policji, w celu potwierdzenia na druku przepustki miejsca pobytu, oraz informuje o obowiązku zwrotu karty tożsamości i druku po powrocie do jednostki penitencjarnej (§ 120 ust. 3 cyt. zarządzenia).    Pouczenia wymienionego w ust. 3 nie udziela się w przypadku zezwolenia, o którym owa w art. 165 § 2 K.k.w., tj. skazanemu można zezwolić na opuszczenie zakładu karnego, zwłaszcza w celu podejmowania starań o uzyskanie po zwolnieniu odpowiednich możliwości zamieszkania i pracy, ponieważ art. 140 K.k.w. nie nakłada na skazanego obowiązku zgłaszania się do jednostki policji przy korzystaniu z tego rodzaju zezwolenia (projekt nowelizacji K.k.w. przewiduje, że również w takim przypadku skazany będzie musiał zgłaszać się do policji w celu potwierdzenia miejsca pobytu).    Druki przepustek administracja zakładu karnego wypełnia na 4 dni przed przewidywanym terminem opuszczenia przez osadzonego jednostki penitencjarnej, a w przypadku zezwolenia, o którym mowa w art. 141 § 4 K.k.w. - natychmiast. Kopia druku przekazywana jest do najbliższej jednostki organizacyjnej policji za pośrednictwem funkcjonariuszy tej jednostki.    Ponadto, zgodnie z decyzją ministra sprawiedliwości z dnia 22 maja 1995 r., Biuro Łączności i Informatyki Komendy Głównej Policji otrzymuje od więziennictwa codziennie (na nośnikach informatycznych) dane o osobach zwalnianych z jednostek penitencjarnych, w tym również w związku z udzieleniem warunkowego przedterminowego zwolnienia, jak też o tych, które nie powróciły z przepustek i zezwoleń na czasowe opuszczenie zakładu karnego.    Ze względu na zasygnalizowaną problematykę przez pana posła, dyrektor okręgowy Służby Więziennej w Lublinie przesłał informację na temat funkcjonowania w podległych mu jednostkach systemu powiadamiania policji o planowanych i udzielanych przepustkach. Z informacji tej wynika, że z Aresztu Śledczego w Lublinie i Zakładu Karnego w Białej Podlaskiej kopie druków przepustek nie są odbierane przez funkcjonariuszy policji. We wszystkich pozostałych jednostkach (Areszcie Śledczym w Krasnymstawie oraz zakładach karnych w Chełmie, Hrubieszowie, Włodawie i Zamościu) kopie odbierane są sukcesywnie. Istnieje więc uzasadnione przypuszczenie, że policja nie wykorzystuje właściwie informacji o planowanych i udzielonych osadzonym przepustkach.    Prawdopodobnie w związku z tym dyrektor Biura Łączności i Informatyki Komendy Głównej Policji pismem z dnia 27 stycznia 2000 r., l.dz. Lc-44/2000 zwrócił się do zastępcy dyrektora generalnego SW z wnioskiem o zmianę sposobu powiadamiania jednostek policji o przepustkach udzielanych skazanym i tymczasowo aresztowanym. Ogólnie rzecz ujmując, sprowadzałoby się to do przekazywania informacji o planowanych przepustkach do najbliższej jednostki organizacyjnej policji za pośrednictwem funkcjonariuszy tej jednostki, przy wykorzystaniu systemu informatycznego, opartego o program komputerowym. Propozycja ta może być rozpatrzona dopiero po rozstrzygnięciu spraw technicznych oraz wskazaniu źródła i opracowaniu zasad finansowania przedsięwzięcia.    Z poważaniem    Sekretarz stanu    Janusz Niedziela    Warszawa, dnia 7 marca 2000 r.