Debaty sejmoweV Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie zawodu doradcy podatkowego

   Szanowny Panie Marszałku! Odpowiadając na interpelację pana posła Stanisława Kracika w sprawie opóźnień we wdrażaniu ustawy o doradztwie podatkowym, w tym niedotrzymania terminu zwołania pierwszego Krajowego Zjazdu Doradców Podatkowych, uprzejmie wyjaśniam.    Zasadniczą przyczyną opóźniającą wprowadzenie w życie ustawy o doradztwie podatkowym była konieczność przeprowadzenia kilkunastu tysięcy postępowań administracyjnych w sprawie wpisów warunkowych na listę doradców podatkowych. Ustawodawca, stawiając osobom uprawnionym do złożenia wniosku wiele wymogów, nałożył na ministra finansów obowiązek wydania decyzji o dokonaniu wpisu bądź odmowie jego dokonania, nie nadając jednocześnie ministrowi finansów kompetencji umożliwiających bezzwłoczną weryfikację złożonych wniosków (chociażby poprzez zobowiązanie wnioskodawcy do przedłożenia dokumentów potwierdzających spełnienie postawionych warunków). Ponadto nie dysponując żadnymi prognozami co do liczby potencjalnych wnioskodawców, ustawodawca wyznaczył ministrowi finansów trzymiesięczny termin na załatwienie złożonych wniosków. Tymczasem do Ministerstwa Finansów wpłynęło ponad 13 000 wniosków, a w każdej z tych spraw trzeba było przeprowadzić czasochłonne postępowanie wyjaśniające, aby podjąć decyzję o dokonaniu lub odmowie dokonania wpisu warunkowego.    Zakres przeprowadzonych prac świadczy niewątpliwie o nielekceważeniu sprawy wykonania obowiązku ustawowego, a wysiłek włożony w realizację tego zadania został ostatecznie pozytywnie oceniony przez środowisko doradców podatkowych.    Kolejnym etapem realizacji ustawy o doradztwie podatkowym miało być zorganizowanie pierwszego Krajowego Zjazdu Doradców Podatkowych i w związku z tym w lutym br. zostało wydane rozporządzenie w sprawie sposobu i trybu wyłaniania delegatów na zjazd.    Jednakże uznałem, że obowiązujące uregulowania prawne w zakresie doradztwa podatkowego nie gwarantują pełnej realizacji konstytucyjnej zasady społecznej gospodarki rynkowej opartej na wolności działalności gospodarczej, gdyż w znacznym stopniu ograniczają z jednej strony swobodę w podejmowaniu tego rodzaju działalności, z drugiej zaś dostęp konsumentów do usług doradztwa podatkowego. Uważam, że wysokiego poziomu usług doradztwa podatkowego nie muszą zapewniać restrykcje ustawowe. W praktyce gospodarczej potwierdza się bowiem teza, zgodnie z którą mechanizmy konkurencyjne narzucają konieczność zagwarantowania przez przyjmującego zamówienie możliwie najwyższego poziomu jego realizacji. Dotychczasowe doświadczenie wynikające ze stosowania przepisów ustawy o doradztwie podatkowym w jej obecnym kształcie jest zgodne z wymową tej tezy. Dlatego też w Ministerstwie Finansów zostały podjęte prace zmierzające do zmiany koncepcji wykonywania doradztwa podatkowego, zakończone przedłożeniem projektu nowych rozwiązań w tym zakresie.    Głównym celem postulowanych zmian jest wyeliminowanie szeregu ograniczeń administracyjnych w stosunku do osób fizycznych zamierzających wykonywać zawód doradcy podatkowego. Każdy, kto chciałby wykonywać ten zawód, miałby możliwość podjąć działalność gospodarczą w tym zakresie na zasadach ogólnych. Ponadto dla osób, które chciałyby zweryfikować swoje kwalifikacje i uzyskać dodatkowe uprawnienia (występowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, prowadzenie ksiąg rachunkowych), zostałby utrzymany egzamin państwowy, po zdaniu którego kandydat otrzymałby tytuł zawodowy ˝biegły doradca podatkowy˝. Konsekwencją przyjęcia takiej koncepcji jest m.in. zrezygnowanie z obowiązkowej przynależności do ustawowo powoływanego samorządu korporacyjnego. Obowiązujące przepisy prawa (np. Prawo o stowarzyszeniach) dopuszczają pełną swobodę tworzenia dobrowolnych organizacji zawodowych, a zatem nie znajduję uzasadnienia dla powoływania obligatoryjnego samorządu doradców podatkowych osobnym aktem normatywnym. W związku z powyższym do czasu przesądzenia przez parlament RP kierunków zmian w omawianej ustawie oraz docelowego kształtu podstawowych rozwiązań instytucjonalnych zwoływanie zjazdu i organizowanie samorządu korporacyjnego byłoby niezgodne z ratio legis projektowanej zmiany ustawy o doradztwie podatkowym.    Należy dodać, że o projekcie nowej regulacji w dziedzinie doradztwa podatkowego środowisko doradców zostało poinformowane. W dniu 31 marca br. projekt ustawy został przekazany do zaopiniowania również Ogólnopolskiemu Porozumieniu Organizacji i Stowarzyszeń na rzecz Doradztwa Podatkowego oraz Stowarzyszeniu Ekspertów Finansowych i Doradców Podatkowych. Mam podstawy przypuszczać, że kierunek zaproponowanych zmian zmierzający do zniesienia szeregu ograniczeń administracyjnych oraz wprowadzenia większej swobody w podejmowaniu działalności w zakresie doradztwa podatkowego znajdzie aprobatę wielu osób warunkowo wpisanych na listę doradców podatkowych czy też zamierzających podjąć działalność w tej dziedzinie.    Jak wynika z powyższych wyjaśnień, opóźnienia we wprowadzeniu w życie przepisów ustawy o doradztwie podatkowym nie można postrzegać jako celowego nieprzestrzegania prawa przez ministra finansów, natomiast problem ten należy rozpatrywać zarówno w aspekcie faktycznego braku możliwości dotrzymania ustawowych terminów, jak też potrzeby wprowadzenia pożądanych rozwiązań systemowych, które powinny regulować wykonywanie doradztwa podatkowego.    Ponadto informuję, że projekt ustawy o zmianie ustawy o doradztwie podatkowym oraz niektórych innych ustaw w dniu 28 września br. został przyjęty przez Radę Ministrów i niezwłocznie zostanie skierowany pod obrady Sejmu.    Z poważaniem    Podsekretarz stanu    Jan Rudowski    Warszawa, dnia 29 września 1999 r.