Debaty sejmoweV Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie nowelizacji ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym w zakresie zwrotu cudzoziemcom podatku VAT

   Szanowny Panie Marszałku! W związku z pismem znak: SPS-0202-2035/99 z dnia 10 czerwca 1999 r., przy którym przesłana została interpelacja poselska posła Sergiusza Plewy w sprawie nowelizacji ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym w zakresie zwrotu cudzoziemcom podatku VAT, z upoważnienia prezesa Rady Ministrów, uprzejmie wyjaśniam:    1. Przyjęta przez Sejm w dniu 7 maja 1999 r. ustawa o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (DzU nr 50, poz. 499), wprowadzająca rozwiązania umożliwiające dokonywanie zwrotu podatku podróżnym, nie miała na celu stworzenia szczególnych preferencji dla dużych sklepów i marketów, jak również dyskryminowania mniejszych firm handlowych. Wprowadzenie do ww. ustawy warunku osiągania przez sprzedawców, dokonujących zwrotu podatku VAT podróżnym, obrotów powyżej 400 tys. zł za poprzedni rok podatkowy miało na celu zapewnienie prawidłowości funkcjonowania systemu zwrotu podatku i stworzenie podróżnym minimum gwarancji solidności sprzedawców w zakresie możliwości wywiązywania się wobec nich co do zwrotu podatku. Podmioty osiągające takie obroty posiadają z reguły stałe punkty sprzedaży i raczej nie ma obaw, że zostaną one zlikwidowane, a podróżny nie otrzyma należnego mu zwrotu podatku. Tego rodzaju rozwiązanie daje zatem minimum gwarancji, że podróżny, który przyjedzie do Polski po kilku miesiącach od dokonania poprzedniego zakupu i zechce odzyskać podatek, nie będzie miał kłopotów z odnalezieniem sprzedawcy.    Zniesienie warunku, o którym mowa powyżej, może spowodować, że podróżny nie będzie mogł otrzymać od sprzedawcy zwrotu podatku zapłaconego przy nabyciu u niego towaru, bowiem firma handlowa prowadzona przez tego sprzedawcę (osiągająca niskie obroty) uległa likwidacji. Podobne sytuacje raczej nie powinny mieć miejsca w przypadku większych sklepów - o rocznych obrotach powyżej 400 tys. zł. Odstąpienie do tego warunku oznaczałoby, że zwrotu podatku podróżnym mogliby dokonywać podatnicy dokonujący sprzedaży na bazarach, na stolikach, łóżkach itd. Jednakże w takich przypadkach podróżny mógłby mieć trudności z odzyskaniem zapłaconego podatku. Sprzedawcy, którzy osiągnęli obroty niższe niż 400 tys. zł, mogą zawierać umowy w sprawie zwrotu podatku podróżnym z podmiotami, których przedmiotem działalności jest dokonywanie takiego zwrotu. Zawarcie takiej umowy pozwoli podróżnemu - dokonującemu zakupu w takim sklepie - na otrzymanie zwrotu podatku w punktach zwrotu VAT.    W związku z powyższym nie można zgodzić się ze stwierdzeniem, że zapis w ustawie o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, wprowadzający limit 400 tys. zł, stanowi swego rodzaju dyskryminację drobnych płatników VAT, którzy obecnie mieliby trudności z przekroczeniem tego progu. Należy również zauważyć, że bezpośrednie dokonywanie zwrotów przez sprzedawców pociąga za sobą niekorzystne z punktu widzenia podatnika konsekwencje, zwłaszcza w przypadku podatników o bardzo niewielkich obrotach, np. poniżej 400 tys. zł. Należy bowiem pamiętać o kosztach, jakie pociąga za sobą bezpośredni udział sprzedawcy w dokonywaniu zwrotów. Wiąże się to z prowadzeniem rozliczeń zwrotów oraz z dokonywaniem wypłat podatku podróżnemu praktycznie bezpośrednio po przedstawieniu przez niego stosownych dokumentów. Będzie to zatem niejednokrotnie już po zapłaceniu podatku do urzędu skarbowego, a jeszcze przed złożeniem korekty deklaracji i odzyskaniem kwot z urzędu. Trzeba pamiętać, że dopiero dokumenty otrzymane od podróżnego dadzą sprzedawcy prawo do rozliczenia dokonanej sprzedaży ze stawką 0%. Trudno sobie zatem wyobrazić, aby tego typu obciążeniom mogli sprostać podatnicy o niewielkich obrotach (poniżej 400 tys. zł).    Dlatego też nie wydaje się zasadne rozszerzanie możliwości dokonywania bezpośrednich zwrotów VAT na podmioty o obrotach niższych niż 400 tys. zł. Jak już wyżej wykazano, nie oznacza to, że firmy te nie mogą brać udziału w systemie zwrotu VAT podróżnym. Podmioty te mogą bowiem zawierać odpowiednie umowy z firmami, które niejako w ich imieniu będą takich zwrotów dokonywały.    W związku z powyższym nie mogę zgodzić się z opinią pana posła, że wprowadzone ustawą z dnia 7 maja 1999 r. rozwiązania nie stanowią zachęty do wychodzenia z ˝szarej strefy˝ i mogą działać wręcz odwrotnie. Możliwość odzyskania podatku w firmie pośredniczącej, a nie bezpośrednio u podatnika, nie zmieni bowiem faktu, że nabyty towar jest tańszy o kwotę odzyskanego podatku, a tym samym zainteresowanie jego zakupem będzie większe.    2. Ponadto uprzejmie informuję, że nie podzielam poglądu wyrażonego w piśmie pana posła, iż ustawa ˝nie określa, czy chodzi o zakupy łączne czy pojedyncze w wybranym sklepie, i nie określa minimalnej kwoty zakupów˝. Zgodnie z art. 21e ust. 2 pkt 2 minister właściwy do spraw finansów publicznych może określić w drodze rozporządzenia minimalną łączną wartość zakupów wynikającą z dokumentów wystawionych przez sprzedawcę, zawierających w szczególności kwoty podatku zapłaconego przy sprzedaży towarów, przy której można żądać zwrotu podatku. Z powyższego wynika, iż podróżny może żądać zwrotu podatku zapłaconego przy nabyciu towarów, jeżeli dokonał w Polsce zakupów (nawet w kilku sklepach) na łączną kwotę określoną w rozporządzeniu. Obecnie w Ministerstwie Finansów trwają prace nad przygotowaniem projektu ww. rozporządzenia.    3. W kwestii dotyczącej kaucji gwarancyjnej, którą, stosownie do postanowień art. 21b ust. 7 pkt 5 ustawy, podmioty starające się o uzyskanie od ministra właściwego do spraw finansów publicznych zaświadczenia stwierdzającego spełnienie warunków wynikających z ustawy muszą m.in. złożyć we właściwym urzędzie skarbowym, uprzejmie informuję, iż rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym - przekazany przez prezesa Rady ministrów marszałkowi Sejmu w dniu 10 marca 1998 r. - nie zawierał takiego zapisu. W trakcie prac Komisji Finansów Publicznych problem ten został zgłoszony przez posłów. W wyniku przeprowadzonego głosowania ww. przepis został wprowadzony do ustawy przyjętej przez Sejm w dniu 7 maja 1999 r.    4. W zakresie poruszonej przez pana posła kwestii braku w ustawie rozwiązań na wypadek zaprzestania działalności przez podmiot handlowy, należy zauważyć, że problem ten powinien być regulowany w ramach umów cywilnoprawnych zawieranych przez sprzedawców z firmami zajmującymi się dokonywaniem zwrotu podatku. Należy pamiętać, że dokonywanie zwrotu przez firmy pośredniczące stanowić będzie ich przedmiot działalności zarobkowej. Zatem ryzyko i konsekwencje z tym związane muszą oni we własnym interesie zabezpieczyć w ramach umów zawieranych ze sprzedawcami i dochodzić ewentualnie swoich roszczeń w drodze cywilnoprawnej.    Z poważaniem    Minister    Leszek Balcerowicz    Warszawa, dnia 28 czerwca 1999 r.