Debaty sejmoweV Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie zagrożenia realizacji ˝Kompleksowego programu gospodarki odpadami niebezpiecznymi w regionie Polski południowej˝

   Szanowny Panie Marszałku! W odpowiedzi na interpelację pana posła Czesława Śleziaka z dnia 28 lutego 2000 r., skierowaną przez pana Wojciecha Arkuszewskiego - sekretarza stanu w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów pismem z dnia 7 marca 2000 r. (znak: DSPR 4401-23/00), w sprawie zagrożenia realizacji ˝Kompleksowego programu gospodarki odpadami niebezpiecznymi w rejonie Polski południowej˝ przedstawiam poniższe informacje:    ˝Kompleksowy program gospodarki odpadami niebezpiecznymi w rejonie Polski południowej˝ jest jednym z programów realizacyjnych polityki ekologicznej państwa. Jego powstanie i organizacja były inspirowane i wspierane przez Ministerstwo Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa w ramach porozumienia o współpracy dwustronnej z Ministerstwem Środowiska Królestwa Danii, podpisanego w 1994 r.    Wytypowane przez resorty firmy przygotowały koncepcję programu gospodarki odpadami niebezpiecznymi na obszarze trzech województw Polski południowej, tj. województw małopolskiego, śląskiego i opolskiego. Opracowano również harmonogram projektu wraz z budżetem w wysokości 3715 tys. zł, w czym wkład strony polskiej (dotacja Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej) wyniesie 1800 tys. zł. W projekcie biorą udział następujące firmy:    - Chemcontrol A/S z Kopenhagi,    - Instytut Gospodarki Odpadami w Katowicach - główny wykonawca zadania po stronie polskiej,    - Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych w Katowicach - podwykonawca,    - Thermex z Krakowa - podwykonawca,    - Akademia Ekonomiczna w Krakowie - podwykonawca.    W związku z wejściem w życie 1 stycznia 1999 r. reformy administracyjnej państwa zagadnienia gospodarowania odpadami znalazły się w kompetencjach organów samorządu terytorialnego, w tym zarządów województw - potencjalnych beneficjentów programu. Wobec nowej sytuacji prawnej firma Chemcontrol A/S zwróciła się w marcu 1999 r. do zarządu woj. śląskiego z wnioskiem o przejęcie patronatu nad realizacją projektu i złożenie wniosku o dotację celową w NFOŚiGW. Zarząd woj. śląskiego otrzymał listy intencyjne od zarządów województw: małopolskiego i opolskiego deklarujących wolę współdziałania przy realizacji założeń programowych i akceptację wiodącej funkcji zarządu woj. śląskiego. Odpowiednie wnioski o wspólne finansowanie zadania zostały złożone w NFOŚiGW oraz w WFOŚiGW w Katowicach, Krakowie i Opolu.    Zarząd NFOŚiGW podjął 6 października 1999 r. uchwałę o dofinansowaniu projektu w formie dotacji w kwocie 1103 tys. zł. Również wojewódzkie fundusze poinformowały o zabezpieczeniu środków na współfinansowanie tego zadania. Wprowadzenie powyższych dotacji z budżetu województwa i możliwość dysponowania nimi sprowadza się w konsekwencji do podpisania przez zarząd woj. śląskiego umów z ww. funduszami oraz z wykonawcą projektu.    Zarząd woj. śląskiego wystąpił w dniu 7 marca br. do prezesa Urzędu Zamówień Publicznych z wnioskiem o zezwolenie na odstąpienie od stosowania przepisów ustawy o zamówieniach publicznych dla polskich partnerów zaangażowanych w tym projekcie.    Pozytywna decyzja prezesa UZP pozwoli bez wątpienia na szybkie rozpoczęcie realizacji projektu. Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej ze swej strony zapewnił o swojej gotowości do niezwłocznego sporządzenia umowy dotacji po otrzymaniu niezbędnych dokumentów od zarządu woj. śląskiego.    Chciałbym również poinformować pana posła o podjętych przez rząd działaniach w zakresie gospodarki odpadami niebezpiecznymi.    W ciągu ostatnich trzech lat podjęte zostały liczne działania dla ograniczenia ilości wytwarzanych odpadów niebezpiecznych, zwiększenia ich gospodarczego wykorzystania oraz bezpiecznego dla środowiska ich unieszkodliwienia. Wiodące były w tym zakresie: Ministerstwo Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa (obecnie Ministerstwo Środowiska) oraz Ministerstwo Gospodarki. M.in. przygotowano i zrealizowano szereg inicjatyw prawnych:    - rozporządzenie w sprawie klasyfikacji odpadów zawierające listę odpadów niebezpiecznych,    - rozporządzenie w sprawie opłat za składowanie odpadów,    - rozporządzenie w sprawie szczegółowych zasad usuwania, wykorzystywania i unieszkodliwiania odpadów niebezpiecznych,    - rozporządzenie w sprawie określenia odpadów, które powinny być wykorzystane w celach przemysłowych, oraz warunków, jakie muszą być spełnione przy ich wykorzystaniu; dotyczy ono również odpadów niebezpiecznych,    - rozporządzenie w sprawie wzorów dokumentów stosowanych na potrzeby ewidencji odpadów oraz służących do przekazywania informacji o rodzaju i ilości odpadów umieszczonych na składowisku odpadów i o czasie ich składowania zawierające wzory dokumentów służących do kontroli obrotu odpadami niebezpiecznymi,    - rozporządzenie w sprawie bezpiecznego użytkowania i usuwania wyrobów zawierających azbest,    - znowelizowano rozporządzenie ministra przemysłu i handlu w sprawie wymagań, jakim powinny odpowiadać wyroby ze względu na potrzebę ochrony zdrowia i środowiska, regulując w nim, w celu zmniejszenia zagrożeń ze strony odpadów, zawartość rtęci w świetlówkach oraz wprowadzając zakaz stosowania freonów w określonych wyrobach.    Prowadzone są aktywne działania w poszczególnych sektorach gospodarki mające na celu minimalizację zagrożeń ze strony odpadów niebezpiecznych (wiodące jest tu Ministerstwo Gospodarki). Działania te prowadzone są m.in. w zakresie:    - recyklingu wraków samochodowych,    - wykorzystania i unieszkodliwiania odpadów w przemyśle cementowym,    - zbiórki i przetwórstwa olejów przepracowanych,    - zbiórki i przetwórstwa akumulatorów; praktycznie rozwiązany został już problem zbiórki i przetwórstwa zużytych akumulatorów samochodowych (kwasowo-ołowiowych),    - przetwórstwa zużytych lamp wyładowczych (świetlówek).    Na liście przedsięwzięć priorytetowych Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW) w zakresie ochrony powierzchni ziemi znalazły się następujące zagadnienia:    - rekultywacja terenów zdegradowanych przez wojska Federacji Rosyjskiej, Wojsko Polskie i przemysł,    - likwidacja uciążliwości starych składowisk odpadów niebezpiecznych,    - unieszkodliwienie odpadów powstających w związku z transportem samochodowym (autozłom, płyny eksploatacyjne, akumulatory, ogumienie, tworzywa sztuczne) oraz zbiórka i wykorzystanie olejów przepracowanych,    - unieszkodliwienie odpadów przemysłowych i innych odpadów niebezpiecznych,    - międzygminne i regionalne programy zagospodarowania odpadów komunalnych (w tym wspomaganie systemów zagospodarowania osadów ściekowych),    a ponadto:    - wspieranie programów Czystej produkcji,    - wspieranie przemysłu działającego na rzecz ochrony środowiska.    W ostatnich latach inicjowano wykonanie licznych prac naukowo-badawczych dotyczących ochrony środowiska przed odpadami niebezpiecznymi. Np. w latach 1999-2000 realizowany jest na wniosek Ministerstwa Gospodarki projekt badawczy zamawiany PGZ 005-14 pt. ˝Metody i środki minimalizacji oddziaływania na środowisko składowisk odpadów niebezpiecznych˝, którego jednym z zadań jest opracowanie kryteriów wyboru terenów dla budowy powierzchniowych i podziemnych składowisk przemysłowych odpadów niebezpiecznych. Prowadzone są prace nad programami dotyczącymi m.in. gospodarowania PCB, bateriami i akumulatorami (chemicznymi źródłami prądu) oraz olejami przepracowanymi.    Podjęto działania w kierunku likwidacji nieczynnych składowisk odpadów niebezpiecznych i rekultywacji terenów skażonych gromadzonymi odpadami; jako przykład mogą tu służyć działania prowadzone na terenie Zakładów Chemicznych ˝Tarnowskie Góry˝ w likwidacji, a także działania prowadzone w zakresie likwidacji składowisk przeterminowanych środków ochrony roślin, tzw. mogilników.    W wyniku realizacji tego zadania zlikwidowano w 1999 r. 3 mogilniki, z których wyeksportowano do zniszczenia w Holandii już łącznie ok. 450 Mg odpadów, a ok. 60 ton jest gotowych do wysyłki. Ponadto z magazynów Lubelskiej Dyrekcji Lasów Państwowych usunięto ok. 14 Mg przeterminowanych środków ochrony roślin. W roku 2000 będzie prowadzona rekultywacja terenów po mogilnikach, a ponadto przewiduje się zlikwidowanie kolejnych mogilników w woj. świętokrzyskim oraz w woj. lubelskim. Również w woj. lubelskim planuje się (od czerwca 2000 r.) likwidację dalszych 9 mogilników. Urząd wojewódzki w Bydgoszczy jest w trakcie przygotowywania wniosku do NFOŚiGW o dofinansowanie likwidacji 11 mogilników na terenie woj. kujawsko-pomorskiego. Do likwidacji mogilników przygotowują się również województwa zachodniopomorskie i małopolskie oraz powiaty namysłowski i sieradzki.    Ponadto w NFOŚiGW został w IV kwartale 1999 r. rozstrzygnięty przetarg na zakup dla Instytutu Ochrony Roślin półmobilnej instalacji do spalania odpadów niebezpiecznych. Instalacja będzie przeznaczona do unieszkodliwienia przeterminowanych środków ochrony roślin niezawierających związków rtęci.    Należy również wspomnieć, że zagadnienia dotyczące gospodarki odpadami niebezpiecznymi znalazły odzwierciedlenie w przygotowywanych przez rząd projektach nowych ustaw w zakresie ochrony środowiska, a mianowicie:    - o odpadach, który to projekt jest już przedmiotem prac Sejmu,    - o ochronie środowiska,    - o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej i opłacie depozytowej,    - o opakowaniach.    Z poważaniem    Podsekretarz stanu    Janusz Radziejowski    Warszawa, dnia 10 kwietnia 2000 r.