Debaty sejmoweV Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie oczekiwań Kościoła katolickiego względem funkcjonowania systemu oświaty

   Szanowny Panie Marszałku! Odpowiadając na pismo pana marszałka z dnia 7 czerwca 1999 r., nr SPS-0202-2065/99, dotyczące odpowiedzi na interpelację pani poseł Izabelli Sierakowskiej w sprawie oczekiwań Kościoła katolickiego względem funkcjonowania systemu oświaty przedstawiam stosowne wyjaśnienia.    1. Zespół do spraw Szkolnictwa Komisji Konkordatowej pod przewodnictwem biskupa Kazimierza Nycza i ministra edukacji narodowej miał za zadanie wypracowanie i uzgodnienie propozycji dostosowania prawa w zakresie oświaty i szkolnictwa wyższego do art. 12, 13, 14 i 15 konkordatu.    2. Wypowiedzi członków Zespołu, wyrażane zarówno ustnie jak i na piśmie, dotyczyły spraw bezpośrednio objętych delegacją konkordatu i uwzględniały regulacje prawne wiążące każdą ze stron.    Cytowany przez panią poseł list bpa K. Nycza poprzedzał ustalenia przyjęte przez Zespół, które stały się następnie przedmiotem analizy Komisji Konkordatowej na posiedzeniu plenarnym, i był wyłącznie elementem wymiany opinii i poglądów.    3. Ministerstwo Edukacji Narodowej rozważa możliwość wprowadzenia zmian w systemie dotowania szkół niepublicznych o uprawnieniach szkół publicznych. Strona kościelna nie wysuwa w tym względzie żadnych szczególnych postulatów, natomiast stoi na stanowisku, że szkoły katolickie powinny być traktowane na równi z innymi szkołami niepublicznymi.    4. W związku z pytaniem pani poseł o kwestię zgodności ustawy Karta nauczyciela z Kodeksem prawa kanonicznego wyjaśniam, że w dniu 31 maja br. skierowałem projekt nowelizacji ustawy Karta nauczyciela do uzgodnień z poszczególnymi resortami oraz z instytucjami i partnerami społecznymi, w tym z Sekretariatem Konferencji Episkopatu Polski. Chciałbym zwrócić uwagą, że podstawowym celem nowelizacji ustawy Karta nauczyciela jest wdrożenie nowego statusu zawodowego nauczyciela, umożliwiającego rzeczywisty awans zawodowy i płacowy. Nowelizacja Karty podyktowana jest także koniecznością dostosowania jej przepisów do zdecentralizowanego zarządzania i finansowania systemu oświaty oraz nade wszystko do przepisów Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.    W dniu 18 czerwca 1999 r. uwagi do projektu nowelizacji przedstawił biskup Piotr Libera sekretarz generalny Konferencji Episkopatu Polski. Konferencja Episkopatu Polski nie podnosi niezgodności Karty nauczyciela z Kodeksem prawa kanonicznego ani w brzmieniu obecnie obowiązującym, ani w brzemieniu zaproponowanym w projekcie.    5. Wymiar godzin zajęć z religii w przedszkolach publicznych pozostaje bez zmian od 1990 r. W wydanej przez ministra edukacji narodowej w dniu 3 sierpnia 1990 r. ˝Instrukcji dotyczącej powrotu nauczania religii do szkoły w roku szkolnym 1990/1991˝ określono wymiar zajęć z religii we wszystkich typach szkół oraz w przedszkolach jako dwie godziny lekcyjne tygodniowo. Zasada ta została utrzymana w rozporządzeniu ministra edukacji narodowej z dnia 14 kwietnia 1992 r. w sprawie warunków i sposobu organizowania nauki religii w szkołach publicznych (DzU nr 36, poz. 155 z późn. zm.) oraz w tegorocznym projekcie jego nowelizacji. Komisja Konkordatowa rozważała możliwość innego określenia minimalnej liczby uczniów w klasie, dla których organizowane są zajęcia z religii (20% uczniów w klasie, a nie jak dotychczas 7), jednak propozycja ta nie została uwzględniona przez MEN w aktualnej nowelizacji przepisów.    6. W nawiązaniu do pytania, czy MEN rozważa możliwość zrównania praw katechetów do dokształcania i wspomagania metodycznego z innymi członkami rad pedagogicznych, co miałoby się wiązać z tworzeniem etatów doradców metodycznych do spraw katechezy, informuję, że jeżeli katecheta jest zatrudniony zgodnie z przepisami ustawy Karta nauczyciela, to na mocy tejże ustawy przysługuje mu prawo do doskonalenia i doradztwa metodycznego.    Zatrudnianie doradców metodycznych leży w kompetencji samorządów i publicznych placówek doskonalenia nauczycieli zgodnie z § 9 ust. 4 rozporządzenia ministra edukacji narodowej z dnia 15 lutego 1999 r. w sprawie rodzajów, zasad tworzenia, przekształcania i likwidowania oraz zasad działania placówek doskonalenia nauczycieli: ˝Obowiązki nauczyciela doradcy powierza dyrektor placówki doskonalenia w porozumieniu z organem prowadzącym szkołę lub placówkę, w której nauczyciel jest zatrudniony˝.    W związku z pytaniem dotyczącym możliwości przedłużenia okresu przejściowego umożliwiającego zatrudnianie w szkołach katechetów bez wyższego wykształcenia wyjaśniam, że kwestie kwalifikacji wymaganych od nauczycieli religii reguluje rozporządzenie ministra edukacji narodowej z dnia 10 października 1991 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli (DzU nr 98, poz. 433 z późn. zm.). Zgodnie z § 10 ww. rozporządzenia kwalifikacje zawodowe nauczycieli religii określają odpowiednio właściwe władze Kościoła w porozumieniu z ministrem edukacji narodowej. Odpowiednie porozumienie pomiędzy ministrem edukacji narodowej a Konferencją Episkopatu Polski zostało podpisane 8 czerwca 1993 r. W porozumieniu nie ma mowy o okresie przejściowym umożliwiającym zatrudnianie katechetów bez wyższego wykształcenia. Poziom wymaganego wykształcenia nauczycieli religii zależy od typu i rodzaju szkoły, podobnie jak to ma miejsce w przypadku nauczycieli innych specjalności. Nigdy nie został sformułowany warunek posiadania przez wszystkich katechetów wyższego wykształcenia niezależnie od typu i rodzaju szkół, w których są zatrudnieni.    7. Odnośnie do pytania ˝Czy rząd RP zamierza odebrać władzy publicznej możliwość kontroli nad kościelnymi szkołami wyższymi poprzez pozbawienie wpływu na zatwierdzanie statutu oraz programów nauczania kościelnych szkół wyższych, pomimo iż szkoły te są w większości utrzymywane z publicznych pieniędzy, a ich absolwenci mają uzyskać identyczne prawa jak absolwenci uczelni państwowych?˝ uprzejmie informuję, iż wyższe szkoły kościelne, z wyjątkiem Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego oraz Papieskiej Akademii Teologicznej w Krakowie, nie są dotowane z budżetu państwa. Akademia Teologii Katolickiej, którą zapewne ma pani poseł na myśli, jest i będzie nadal uczelnią państwową, podlegającą ustawie z 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym (DzU nr 65, poz. 385 z późn. zm.) i jej statut będzie zatwierdzany nadal w trybie art. 13 ust. 3 tejże ustawy przez ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego. Plany studiów i programy nauczania, zgodnie z art. 51 pkt 2 tejże ustawy, jak we wszystkich uczelniach państwowych jej podlegających, uchwala właściwa rada wydziału. Minister edukacji narodowej nie zatwierdza w uczelniach państwowych planów i programów, o których wyżej mowa. Również nie czyni tego w odniesieniu do uczelni niepaństwowych oraz do KUL, który podlega także wyżej wspomnianej ustawie. Jeżeli ATK zostanie przekształcona w Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego, co jest proponowane, to status tego uniwersytetu, będącego nadal uczelnią państwową, nie ulegnie zmianie. Natomiast jeżeli chodzi o uczelnie kościelne prowadzone i zakładane przez Kościół katolicki, to ich statuty oraz plany studiów i programy nauczania nigdy nie były zatwierdzane przez władze państwowe (również KUL i PAT). Statuty KUL i uczelni papieskich, których status reguluje umowa z dnia 30 czerwca 1989 r. między rządem PRL a Konferencją Episkopatu Polski w sprawie uregulowania statusu wyższych uczelni papieskich oraz trybu i zakresu uznawania przez państwo stopni i tytułów naukowych nadawanych przez te uczelnie (MP nr 22, poz. 174), były jedynie przesłane do wiadomości ministra edukacji narodowej. Absolwenci tych uczelni już obecnie (zgodnie z powyższą umową) mogli uzyskiwać tytuły zawodowe uznawane za równoważne z tytułem magistra nadawanym przez uczelnie państwowe. Uczelnie mogły też posiadać uprawnienia do nadawania stopni naukowych. Studenci wyżej wspomnianych uczelni kościelnych na mocy umowy mieli status studenta, w rozumieniu wyżej powołanej ustawy o szkolnictwie wyższym. Obecnie proponuje się, aby tytułu zawodowe nadawane absolwentom przez kościelne szkoły wyższe (KUL, wyżej wspomniane uczelnie papieskie, wyższe seminaria duchowne oraz diecezjalne i zakonne szkoły wyższe) spełniające warunki do prowadzenia kierunku studiów określone w obowiązujących przepisach dotyczących szkolnictwa wyższego, były uznawane przez państwo. Spełnienie przez kościelną szkołę wyższą warunków, o których wyżej mowa, ma stwierdzać minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego. W związku z powyższym studentom kościelnych szkół wyższych będą przysługiwać prawa studentów uczelni działających na podstawie wyżej powołanej ustawy o szkolnictwie wyższym i ustawy z 26 czerwca 1997 r. o wyższych szkołach zawodowych (DzU nr 96, poz. 590 z późn. zm.). Przyjęcie takiego rozwiązania jest słuszne z punktu widzenia dotychczasowych uprawnień studentów uczelni kościelnych oraz realizacji art. 70 ust. 4 konstytucji, który przewiduje objęcie systemem pomocy finansowej wszystkich studentów, niezależnie od tego, czy będzie to uczelnia publiczna czy nie.    Z poważaniem    Sekretarz stanu    Irena Dzierzgowska    Warszawa, dnia 12 lipca 1999 r.