Debaty sejmoweV Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie sytuacji finansowej ogólnopolskich szpitali specjalistycznych

   Szanowny Panie Marszałku! W odpowiedzi na interpelację poseł Izabelli Sierakowskiej w sprawie sytuacji finansowej ogólnopolskich szpitali specjalistycznych, a w szczególności Centrum Zdrowia Dziecka, Centrum Onkologii i Centrum Zdrowia Matki Polki, załączoną do pisma nr SPS-0202-2970/99, uprzejmie informuję, że w Ministerstwie Zdrowia prowadzone są prace nad przygotowaniem kompleksowego programu dotyczącego poprawy funkcjonowania instytutów działających w formie jednostek badawczo-rozwojowych i wpisanych jednocześnie do rejestru zakładów opieki zdrowotnej prowadzonego przez ministra zdrowia. Od początku wprowadzenia zmian w finansowaniu ochrony zdrowia współpracujemy z Centrum Zdrowia Dziecka, jak i innymi instytutami nad określeniem ich roli i miejsca w nowym systemie. Minister zdrowia jest świadomy problemów, jakie mają te podmioty, ale w nowym systemie ochrony zdrowia nie wszystko zależy od ministra i nie jest on w stanie tylko swoimi decyzjami rozwiązywać problemów tych jednostek. Jest co najmniej kilka powodów takiego stanu rzeczy.    Instytuty te są, z prawnego punktu widzenia, przede wszystkim samodzielnymi (posiadającymi osobowość prawną i prowadzącymi samodzielną gospodarkę finansową) jednostkami badawczo-rozwojowymi działającymi w oparciu o ustawę z dnia 25 lipca 1985 r. o jednostkach badawczo-rozwojowych (DzU 91.44.194 z późn. zm.), a dopiero w drugiej kolejności zakładami opieki zdrowotnej, do których stosuje się przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej (DzU 91.91.408 z późn. zm.). Pozostałe ważne dla omawianych kwestii przepisy wykonawcze do tych ustaw to: rozporządzenie MZiOS z dnia 13 stycznia 1992 r. w sprawie rejestru zakładów opieki zdrowotnej (DzU 92.9.37) oraz rozporządzenie ministra finansów z dnia 7 sierpnia 1991 r. w sprawie szczegółowych zasad gospodarki finansowej jednostek badawczo-rozwojowych (DzU 91.72.318).    W rejestrze prowadzonym przez ministra zdrowia jest 15 podmiotów:    siedem, dla których założycielem jest minister zdrowia:    - Instytut Fizjologii i Patologii Słuchu w Warszawie,    - Instytut Medycyny Pracy im. prof. dra med. Jerzego Nofera w Łodzi,    - Instytut Medycyny Wsi im. Witolda Chodźki w Lublinie,    - Instytut Kardiologii im. Prymasa Tysiąclecia Stefana Kardynała Wyszyńskiego w Warszawie,    - Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w Sosnowcu,    - Instytut ˝Centrum Zdrowia Matki Polki˝ w Łodzi,    - Instytut Medycyny Morskiej i Tropikalnej w Gdyni    oraz osiem, dla których założycielem jest Rada Ministrów:    - Instytut Psychiatrii i i Neurologii w Warszawie,    - Instytut Matki i Dziecka w Warszawie,    - Instytut Reumatologiczny w Warszawie,    - Instytut Żywności i Żywienia im. prof. dra med. Aleksandra Szczygła w Warszawie,    - Instytut Hematologii i Transfuzji w Warszawie,    - Centrum Onkologii - Instytut im. Marii Skłodowskiej-Curie w Warszawie,    - Instytut ˝Pomnik - Centrum Zdrowia Dziecka˝ w Warszawie,    - Instytut Gruźlicy i Chorób Płuc w Warszawie.    Nadzór nad wszystkimi ww. podmiotami sprawuje minister zdrowia.    Wszystkie instytuty mają uprawnienia do działania na terenie całego kraju, struktura wielu z nich jest bardzo rozbudowana - posiadają po kilka lub kilkanaście klinik, oddziałów, a cztery instytuty (dla których założycielem była Rada Ministrów) posiadają jednostki organizacyjne na obszarze innych województw.    We wszystkich przypadkach zostały zatwierdzone przez MZiOS i złożone do rejestru statuty oraz wybrane zostały rady naukowe (w oparciu o art. 25 ustawy z dnia 25 lipca 1985 r. o jednostkach badawczo-rozwojowych).    Należałoby również wskazać na ubogi wachlarz środków, jakie minister zdrowia może zastosować wobec jednostek przez niego nadzorowanych, oraz brak jeszcze odpowiedniego aparatu urzędniczego. W szczególności odczuwany był brak odpowiedniej jednostki (departamentu) w ministerstwie, który zajmowałby się nadzorem nad jednostkami podległymi ministrowi. Minister zdrowia podjął w ostatnich miesiącach szereg działań mających na celu pomoc przedmiotowym instytutom.    Można tu wymienić zlecenie profesjonalnym firmom konsultingowym przeprowadzenia audytu prawno-finansowego wybranych pięciu instytutów oraz przygotowywanie się do przeprowadzenia audytu w Centrum Zdrowia Dziecka. W ministerstwie pracuje grupa ekspertów nad analizą tych danych i przygotowaniem całościowego programu w zakresie restrukturyzacji instytutów. Rozstrzygnięcia wymaga na przykład kwestia, w jakiej formie prawnej ma być prowadzona działalność jednostki badawczo-rozwojowej, czy też w ogóle prowadzenie działalności jako jednostka badawczo-rozwojowa wówczas, gdy przychody takiej jednostki w przeważającej części (nawet ponad 90%) pochodzą z kas chorych za świadczenia medyczne, a jedynie w kilku procentach z Komitetu Badań Naukowych na badania naukowe. Problemem do rozwiązania jest również dostosowanie zakresu prowadzonych zadań (świadczonych usług medycznych i innych) do generowanych kosztów oraz opracowanie jak najbardziej korzystnego w nowych warunkach profilu działania jednostki badawczo-rozwojowej.    Minister zdrowia angażuje się również w rozwiązanie problemu utraty płynności finansowej niektórych instytutów (najbardziej jaskrawym przykładem jest tu Centrum Zdrowia Dziecka). Od trzech miesięcy minister zdrowia pełni rolę mediatora pomiędzy kasami chorych a Centrum Zdrowia Dziecka, co umożliwia uzyskanie w wielu przypadkach zadowalającego dla obu stron porozumienia. Na pewno, co do rozwiązań systemowych, wymaga poprawienia, we współpracy z kasami chorych, procedura skierowań do Centrum Zdrowia Dziecka.    Nie zgłasza się obecnie projektów prywatyzacji instytutów jako całości, natomiast jak w wielu innych szpitalach przewidywana jest prywatyzacja usług z otoczenia sektorowego lub tak jak w przypadku Centrum Zdrowia Dziecka - sprzedaż mieszkań zawiązywanej przez pracowników spółdzielni.    Nie ma możliwości dotacji dla instytutów, są natomiast stosowane subwencje.    Przykładowo w odniesieniu do Centrum Zdrowia Dziecka na programy naukowe z Ministerstwa Zdrowia zostały przeznaczone następujące kwoty:    1. Na projekty celowe:    a) w 1999 r - 229 100 zł, a łącznie z KBN - 890 100 zł,    b) w 2000 r. - 624 800 zł, a łącznie z KBN - 1 159 900 zł,    2. Na projekty badawcze zamawiane przez Ministerstwo Zdrowia i finansowane przez Komitet Badań Naukowych:    a) ˝Ocena wpływu prenatalnej diagnostyki kardiologicznej na wyniki leczenia noworodków i niemowląt układu krążenia˝:    - w 1999 r. - 937 000 zł,    - w 2000 r. - 43 500 zł,    b) ˝Ocena częstości występowania kardiologicznych stanów zagrożenia życia u noworodków oraz opracowanie zasad postępowania diagnostyczno-terapeutycznego:    - w 1999 r. - 120 000 zł,    - w 2000 r. - 125 000 zł.    3. Poza tymi programami w roku ubiegłym Ministerstwo zdrowia uruchomiło programy wdrożeniowe, a więc podpisało i w całości sfinansowało trzy umowy z Centrum Zdrowia Dziecka na realizację zadań polityki zdrowotnej na łączną kwotę 8 047 000 zł.    W roku 1999 na procedury wysoko specjalistyczne zostały przeznaczone środki pieniężne w wysokości 16 637 970 zł (15 511 515 zł po aneksowaniu), z czego:    - na procedury A (umowa nr 45/14) kwotę 9 454 970 zł (do dnia dzisiejszego przekazano środki w wysokości 7 658 823 zł zgodnie z przedstawionymi rachunkami),    - na procedury B (umowa nr 350/14) kwotę 195 000 zł (do dnia dzisiejszego przekazano środki w wysokości 195 000 zł zgodnie z przedstawionymi rachunkami),    - na procedury C (umowa nr 426/14) kwotę 6 988 000 zł (do dnia dzisiejszego przekazano środki w wysokości 4 943 000 zł zgodnie z przedstawionymi rachunkami).    W roku bieżącym - w związku z przekazaniem finansowania części procedur do kas chorych - na Centrum Zdrowia Dziecka planowane są środki w wysokości ok. 13 500 000 zł.    Na marginesie należałoby zaznaczyć, iż z początkiem bieżącego roku Ministerstwo Zdrowia zostało zreorganizowane i m.in. został utworzony Departament Nadzoru i Kontroli, którego zadaniem będzie właśnie wykonywanie czynności kontrolno-nadzorczych nad podmiotami podległymi ministrowi zdrowia.    Z poważaniem    Podsekretarz stanu    Andrzej Ryś    Warszawa, dnia 8 marca 2000 r.