Debaty sejmoweV Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie świadectw rekompensacyjnych

   Odpowiadając na interpelację pana posła Andrzeja Otręby z dnia 4 marca 1999 r., znak SPS-0202-1553/99, oraz pana posła Bogdana Lewandowskiego z dnia 1 marca 1999 r., znak SPS-0202-1517/99, dotyczące realizacji zobowiązań skarbu państwa wobec emerytów, rencistów i sfery budżetowej wynikających z ustawy z dnia 6 marca 1997 r. o zrekompensowaniu okresowego niepodwyższania płac w sferze budżetowej oraz utraty niektórych wzrostów lub dodatków do emerytur i rent (DzU nr 30, poz. 164, z późn. zm.) uprzejmie wyjaśniam, co następuje.    Ministerstwo Skarbu Państwa stanęło przed wyzwaniem realizacji wielkiego zobowiązania społecznego. Wyzwania tym bardziej trudnego, że instrument realizacji - ustawa - jest bardzo niedoskonały, a jego założenia w pewnych aspektach uniemożliwiają realizację programu. Ustawa nie gwarantowała ekwiwalentności rekompensaty, a poza tym zawierała błędne założenia w zakresie dystrybucji świadectw.    W Ministerstwie Skarbu Państwa przez cały 1998 r. trwały analizy i przygotowania do rozwiązania problemu rekompensat. Jednocześnie przygotowywany był i weryfikowany Centralny Rejestr Uprawnionych. Opracowano rozwiązania alternatywne.    Jednym z nich była korekta obowiązującej ustawy w kierunku zmiany logistyki realizacji programu świadectw rekompensacyjnych, m.in.:    - poszerzenia sieci dystrybucyjnej świadectw poprzez wyeliminowanie obowiązku przeprowadzenia przetargu i dopuszczenie wszystkich biur maklerskich oraz niektórych banków,    - zmiany waloryzacji z kwartalnej na dzienną,    - rozszerzenia katalogu możliwości wykorzystania świadectw poprzez dopuszczenie wnoszenia ich do funduszy emerytalnych i inwestycyjnych.    Te proponowane zmiany (jedyne z możliwych) też nie zapewniały sprawnej i oczekiwanej przez uprawnionych pełnej rekompensaty. Potrzebna była fundamentalna zmiana podejścia i przekonanie czynników odpowiedzialnych za stabilność makroekonomiczną państwa, że wypłata gotówki nie pociągnie za sobą wzrostu inflacji. Resort skarbu już w sierpniu 1998 r. wystąpił z inicjatywą wypłaty gotówkowej. W bieżącym roku, z inicjatywy ministra skarbu państwa w porozumieniu z Ministerstwem Finansów powstał projekt nowelizacji ustawy w kierunku wypłaty rekompensaty pieniężnej.    Najbardziej pożądane przez uprawnionych, a zarazem najprostsze logistycznie rozwiązanie gotówkowe zostało w końcu przyjęte przez KERM w dniu 8 kwietnia 1999 r. W dniu 13 kwietnia br. projekt nowelizacji ustawy został zaakceptowany przez Radę Ministrów i skierowany do Sejmu w trybie pilnym z rekomendacją jak najszybszego uchwalenia.    Uchwalony projekt nowelizacji ustawy oparty jest na następujących założeniach:    - Wypłaty gotówkowe nastąpią w okresie od roku 2000 do roku 2004.    - Rekompensata jest dziedzicznym świadczeniem odszkodowawczym, do którego nie stosuje się przepisów dotyczących wynagrodzeń i świadczeń z ubezpieczenia społecznego. Projekt zakłada, że rekompensata będzie nieopodatkowana podatkiem dochodowym.    - Ministerstwo Skarbu Państwa wyłoni w drodze przetargu bank lub konsorcjum banków w celu realizacji wypłat.    - Projekt rozporządzenia Rady Ministrów określającego tryb i harmonogram wypłat zakłada wypłaty w pierwszej kolejności osobom najbardziej zaawansowanych wiekiem, przy utrzymaniu waloryzacji pozostałych świadczeń tak, aby nikt nie został poszkodowany. Projekt zakłada umożliwienie uprawnionym dokonania wyboru drogi odbioru rekompensaty - wskazanie rachunku bankowego, przekaz pocztowy, odbiór osobisty lub przez pełnomocnika w banku. Najstarsi uprawnieni otrzymaliby rekompensatę przekazem pocztowym.    - Środki na realizację wypłat rekompensaty pochodzić będą z prywatyzacji majątku skarbu państwa.    Ministerstwo Skarbu Państwa pragnie w szczególności zwrócić uwagę na następujące zalety rozwiązania gotówkowego:    1. Dla większości uprawnionych, a w szczególności osób starszych wiekiem, ustawa w obecnym kształcenie jest niezrozumiała. Według tych osób procedura otrzymania świadectw rekompensacyjnych oraz możliwość ich realizacji jest bardzo skomplikowana. Zdecydowana większość osób uprawnionych nie posiada wiedzy o papierach wartościowych, rynku kapitałowym, zasadach jego funkcjonowania i zachowania w rynkowych operacjach. Częstokroć jedynym ich doświadczeniem był udział w Programie Powszechnej Prywatyzacji, jednakże powszechne świadectwa udziałowe miały postać materialną, a dzięki temu wielu ich posiadaczy zbyło je bez konieczności kontaktu z biurami maklerskimi czy giełdą papierów wartościowych. Wydanie papierów wartościowych zamiast gotówki traktują z góry jako oszustwo.    2. Wypłata gotówki zagwarantowałaby ekwiwalentność rekompensaty. Dotychczasowe brzmienie ustawy nie gwarantuje całkowitego zaspokojenia roszczeń uprawnionych, ponieważ mechanizm w niej przewidziany doprowadzi do sytuacji sprzedaży świadectw poniżej ich wartości, pogłębiając dodatkowo niezadowolenie społeczne.    3. Zdecydowana większość uprawnionych żąda wypłaty gotówkowej i nie jest zainteresowana w uczestnictwie w operacjach rynku kapitałowego.    4. Wypłata gotówkowa, przy rozłożeniu wypłaty na 5 lat, nie spowodowałaby zagrożenia dla budżetu ani równowagi gospodarczej państwa.    5. Realizacja programu rekompensat w formie gotówkowej byłaby znacznie tańsza dla budżetu (pod względem wydatków poniesionych na dystrybucję rekompensat) niż realizacja innych rozwiązań. Jednocześnie zaangażowanie banków zapewni sprawną i profesjonalną wypłatę.    6. Wypłata gotówki byłaby najprostsza pod względem logistyki. Obecna ustawa przewiduje skomplikowane procedury odbioru świadectw. Wypłata gotówki oszczędzi uprawnionym wielokrotnych wizyt w biurach maklerskich i wielogodzinnych kolejek. Jednocześnie zapobieganie ˝zakorkowaniu˝ biur maklerskich. Wydanie gotówki poprzez bank jest najprostsze.    Minister    Emil Wąsacz    Warszawa, dnia 15 kwietnia 1999 r.