Debaty sejmoweV Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie przychodni funkcjonujących przy spółdzielniach inwalidów

   W odpowiedzi na interpelację pana posła Jacka Szczota (znak pisma SPS-0202-1248/98) w sprawie przychodni funkcjonujących przy spółdzielniach inwalidów przedstawiam poniższe wyjaśnienia, które - mam nadzieję - rozwieją wątpliwości oraz obawy pana posła dotyczące roli i miejsca tychże przychodni w nowym systemie ochrony zdrowia.    Zgodnie z ustawą z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (DzU nr 28 poz. 153 z późn. zm.) zawieranie umów o udzielanie świadczeń zdrowotnych od 1 stycznia 1999 r. następuje na podstawie art. 169 i 169a ww. ustawy.    Większość przychodni, jakimi dysponują i prowadzą zakłady pracy chronionej, spółdzielnie inwalidzkie, zakłady pracy zatrudniające inwalidów - mają status niepublicznych zakładów opieki zdrowotnej - spełniają więc podstawowy warunek do tego, aby być podmiotem umów zawieranych z kasami chorych. Ustawa nie przewiduje w tym zakresie innego czy bardziej uprzywilejowanego traktowania tych zakładów.    Umowy z tym zakładami są więc i nadal będą zawierane w przypadkach, gdy przychodnie te wyrażą chęć ich zawarcia oraz gdy chęć korzystania z usług tychże zakładów wyrazi odpowiednia liczba świadczeniobiorców.    Wątpliwości i problemy mogą powstawać w przypadku małych gabinetów, usytuowanych przy zakładach pracy, nie mających statusu niepublicznego zakładu opieki zdrowotnej. W takich przypadkach jednak, jeżeli lekarz, pielęgniarka ewentualnie rehabilitant zgłoszą chęć zawarcia umowy zgodnie z art. 169 ustawy i przedstawią propozycje objęcia opieką konkretnej liczby świadczeniobiorców (którzy jednocześnie wskażą ich jako wybranych przez siebie świadczeniodawców) poszczególne regionalne kasy chorych dołożą wszelkich starań, aby doprowadzić do zawarcia umowy. Przemawiają za tym zarówno specyfika zakładów pracy chronionej, jak i trudna niejednokrotnie z uwagi na kalectwo sytuacja pacjentów - pracowników. Personel medyczny oraz kierownicy poradni lekarskich funkcjonujących przy zakładach pracy chronionej muszą jednak mieć świadomość, że jeżeli poradnia chce świadczyć usługi powszechnego ubezpieczenia zdrowotnego, musi zapewnić swoim pacjentom całodobową opiekę medyczną oraz wizyty domowe. Zasady bowiem udzielania świadczeń zdrowotnych są jednakowe dla wszystkich grup świadczeniobiorców bez względu na to, czy dotychczas korzystali z jakichś przywilejów, czy też nie. Chodzi w szczególności o podkreślenie, że wyłącznie lekarz ubezpieczenia zdrowotnego w rozumieniu art. 7 pkt 9 cytowanej ustawy ma prawo:    - wystawiania skierowań na leczenia sanatoryjne;    - wystawiania recept na leki i materiały medyczne, chyba że lekarz nie będący lekarzem ubezpieczenia zdrowotnego zawarł z kasą chorych umowę w trybie art. 35 ust. 2 ustawy o wystawianie refundowanych recept;    - skierowania na badania diagnostyczne i analityczne udzielane bezpłatnie lub za częściową odpłatnością;    - skierowania na leczenie szpitalne;    - skierowania na świadczenia rehabilitacyjne;    - wystawiania zlecenia na zaopatrzenie w przedmioty ortopedyczne, środki pomocnicze i lecznicze środki techniczne.    Należy również wyraźnie podkreślić, że zgodnie z zasadą wyboru lekarza obowiązującą również osoby ubezpieczone niepełnosprawne - jeżeli pracownik takich zakładów pracy wybierze jako lekarza powszechnego ubezpieczenia zdrowotnego lekarza w zakładzie pracy chronionej, to nie może równocześnie wybrać takiego lekarza blisko swojego miejsca zamieszkania (w najbliższym dla niego zakładzie opieki zdrowotnej).    Ustawa o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym wprowadziła również powszechny obowiązek odprowadzania składki na ubezpieczenia zdrowotne, wynoszący 7,5% podstawy jej wymiaru, obowiązujący także zakłady pracy chronionej. Ustawodawca nie przewidział wyjątków odnoszących się do tych płatników i podatników inwalidów.    Zauważyć też trzeba, że zakłady pracy mogą nadal utrzymywać własne przychodnie, poradnie i gabinety udzielające świadczeń zdrowotnych zgodnie z dotychczasowymi zasadami. Lekarze pracujący w tych przychodniach nie będą jednak wtedy mieli statusu lekarza ubezpieczenia zdrowotnego; dotyczy to zarówno lekarza rodzinnego, lekarza udzielającego podstawowych świadczeń zdrowotnych, jak też lekarzy specjalistów. Dla pacjentów niepełnosprawnych oznacza to, iż w takim przypadku świadczenia zdrowotne mogą uzyskiwać bądź w ramach powszechnych świadczeń zdrowotnych zapewnianych przez kasy chorych, bądź też w ramach przychodni, poradni lub gabinetów prowadzonych w ramach zakładu pracy chronionej.    Podkreślić przy tym należy, że ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych (DzU nr 123 poz. 776 z późn. zm.) zachowuje moc i obowiązuje nadal w zakresie zasadniczych zadań zakładów pracy chronionej, w tym rehabilitacji leczniczej. Te zadania nie zmieniają się i są nadal finansowane z pokaźnych środków zatrzymywanych na ten właśnie cel przez zakłady pracy chronionej (dotyczy głównie podatników).    Podobnie ustawa o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym nie narzuca zakresu kompetencji przewidzianej dla służb medycyny pracy, które realizują zadania m.in. profilaktycznej opieki zdrowotnej zgodnie z ustawą z dnia 27 czerwca 1997 r. o służbie medycyny pracy (DzU nr 96, poz. 593) i są nadal finansowane z budżetu państwa i środków zakładu pracy.    Poszczególne regionalne kasy chorych zostały przez pełnomocnika rządu do spraw wprowadzenia powszechnego ubezpieczenia zdrowotnego zobowiązane do przypomnienia powyższych uregulowań ustawowych oraz zachęcania poradni i przychodni prowadzonych przy zakładach pracy chronionej do większej aktywności i otwarcia się również na pacjentów spoza zakładu, gdyż tylko oferowanie usług dla większych grup pacjentów pozwoli w przyszłości konkurować z innymi świadczeniodawcami i uzyskiwać status lekarzy ubezpieczenia zdrowotnego.    Ponadto pragnę poinformować pana posła, iż w związku z licznymi pytaniami kierowanymi do pełnomocnika rządu do spraw wprowadzenia powszechnego ubezpieczenia zdrowotnego ze strony zakładów pracy chronionej, spółdzielni inwalidów i innych tego typu zakładów, które dotychczas zapewniały we własnym zakresie świadczenia zdrowotne dla zatrudnionych pracowników, pełnomocnik rządu, uznając szczególny charakter przychodni działających na rzecz osób niepełnosprawnych, wystosował do wszystkich pełnomocników regionalnych organizujących kasy chorych ujednolicone, szczegółowe wytyczne dotyczące możliwości zawierania kontraktów z przychodniami przyzakładowymi, z prośbą o ich przyjęcie i w miarę możliwości stosowanie.    Minister    Wojciech Maksymowicz    Warszawa, dnia 4 stycznia 1999 r.