Debaty sejmoweV Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie naliczania przez urzędy celne dodatkowych opłat właścicielom tzw. składaków

   W związku z pismem nr SPS-0202-729/98 z dnia 23 czerwca 1998 r. w sprawie interpelacji posła Wiesława Andrzeja Szczepańskiego, dotyczącej wznawiania postępowania przez organy celne w sprawach dotyczących przywozu z zagranicy samochodów w stanie rozmontowanym, uprzejmie informuję, co następuje.    Stosowany przez administrację celną do 31 grudnia 1997 r. przepis art. 16 Kodeksu postępowania administracyjnego stanowi, iż w stosunku do decyzji ostatecznych może nastąpić wznowienie postępowania w sytuacjach przewidzianych w tym kodeksie. W przypadkach przywozu samochodów w stanie nie zmontowanym zastosowanie miał art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Ordynacja podatkowa obowiązująca w sprawach celnych od dnia 1 stycznia 1998 r. również zawiera analogiczną procesową konstrukcję prawną w art. 240. Sposób zgłoszenia towarów przez importera stanowi nową okoliczność nie znaną organowi celnemu wydającemu decyzje w I instancji.    Urzędy celne stosując powyższe przepisy w sprawach tych wznawiają postępowania na skutek sygnałów z urzędów komunikacji, w wyniku powtórnej kontroli dokumentów lub weryfikacji dokumentów w związku z odwołaniami importerów od decyzji dotyczących nadwozi. Po przeprowadzonym przez administrację celną postępowaniu wyjaśniającym wydawana jest decyzja wymierzająca cło od całego samochodu. Podstawą wznawiania postępowania przez organy celne jest ujawniony stan towarów importowanych na polski obszar celny poparty faktem rejestracji samochodów złożonych z tych towarów.    Od powyższych decyzji były wnoszone odwołania do Głównego Urzędu Ceł. Decyzje wydane w II instancji w większości przypadków zaskarżano do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego jest zbieżne ze stanowiskiem Głównego Urzędu Ceł zarówno co do prawidłowości wznawiania postępowania, jak i prawidłowości klasyfikacji samochodów w stanie rozmontowanym jako samochodów, a nie części. Na przykład w wyroku z dnia 6 sierpnia 1997 r. sygn. akt I SA Wr 369/96 NSA stwierdził: ˝jeżeli charakter zakupów wskazuje wprost, że nabywca sprowadza różne części mogące po zmontowaniu stanowić kompletny wyrób - to jest oczywiste, że przedmiotem wymiaru cła powinien być ów wyrób mogący powstać ze sprowadzonych części˝, a w wyroku z dnia 25 kwietnia 1996 r. sygn. akt SA/Wr 2820/95 stwierdził, że ˝dla istnienia podstawy do wznowienia postępowania nie ma znaczenia fakt, że nowe okoliczności nie były znane organowi z powodu jego własnych zaniedbań. Istotne jest tylko to, czy nastąpiło ujawnienie takich okoliczności, które dla sprawy mają istotne znaczenie, a których nie znał organ wydający decyzję˝. Stanowisko takie zajął NSA w przypadku, gdy stroną postępowania jest jedna osoba, jak również dwie osoby spokrewnione ze sobą oraz dwie osoby sobie obce.    W przedmiotowej interpelacji poseł wskazuje, aby wznawiać postępowania jedynie w sprawach dotyczących decyzji wydanych po dniu 8 maja 1998 r., tj. po wydaniu przez Sąd Najwyższy w wyniku rewizji nadzwyczajnej wyroku (sygn. akt S/C VI A 537/76/98). Przedmiotowa sprawa dotyczyła wznowienia postępowania w sprawie decyzji ostatecznych organu I instancji wydanych w styczniu 1996 r. W wyniku tych decyzji dopuszczone zostały do obrotu na polskim obszarze celnym części samochodowe, które w rzeczywistości okazały się rozmontowanym samochodem. W sprawie tej Sąd Najwyższy potwierdził zgodne z prawem działania organów celnych.    Powyższa propozycja posła nie może zostać przyjęta z uwagi na zapis art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, który stanowi, iż wszyscy są wobec prawa równi i wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne. Tak więc w każdym stwierdzonym przypadku naruszenia przepisów prawa celnego, organ celny zobowiązany jest do wszczęcia stosownego postępowania niezależnie od tego, czy było to przed czy po 8 maja 1998 r. Propozycja posła powodowałaby, że ww. wyrok Sądu Najwyższego nie miałby również zastosowania w sprawie, w której został wydany, gdyż postępowanie wszczęte zostało przed 8 maja 1998 r.    Ustosunkowując się do zarzutu, iż ˝proceder˝ przywozu na terytorium Polski samochodów w stanie rozmontowanym był wcześniej tolerowany, uprzejmie informuję, iż pierwsze sprawy, które znalazły swój epilog w Naczelnym Sądzie Administracyjnym w 1992 r. dotyczą decyzji wydawanych przez administrację celną w 1991 r. Zjawisko tego rodzaju przywozu nasiliło się po zlikwidowaniu ulgi celnej na samochody przywożone z zagranicy w ramach przedpłat na samochody osobowe. Niewątpliwie zachętą do tego było występowanie znacznych różnic w wysokości cła i podatku, pobieranych od podzespołów samochodowych i części, w stosunku do opłat od pojazdów kompletnych, które w przypadku droższych samochodów dodatkowo objęte były podatkiem akcyzowym. Wobec powyższego zarzut posła, iż wcześniej tolerowano ten proceder, a teraz traktuje się osoby, które przywoziły w ten sposób samochody, jak przestępców nie ma uzasadnienia.    Powyższe działania administracji celnej mają więc oparcie w przepisach prawa celnego oraz w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i prowadzone są w celu zapobieżenia sytuacjom, które poprzez naruszanie przepisów prawa celnego powodują zmniejszanie wpływów do budżetu państwa.       Podsekretarz stanu    Jan Wojcieszczuk    Warszawa, dnia 1 lipca 1998 r.