Debaty sejmoweV Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie nowelizacji ustawy o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym w kwestiach dotyczących osób pracujących w Polsce, a mieszkających poza jej granicami

   W odpowiedzi na interpelację, znak: SPS-0202-1371/99, z dnia 2 lutego 1999 r., złożoną przez pana Stefana Macnera, posła na Sejm RP, w sprawie nowelizacji ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym w taki sposób, aby objąć zakresem podmiotowym ustawy osoby narodowości polskiej, zamieszkujące na stałe poza granicami kraju, a pracujące na terytorium Polski, z upoważnienia prezesa Rady Ministrów i w porozumieniu z ministrem spraw zagranicznych, uprzejmie informuję, iż:    W obecnym brzmieniu art. 2 ustawy o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (DzU nr 28, poz. 153 z późn. zm.) zarówno osoby narodowości polskiej bądź pochodzenia polskiego nie będące obywatelami Polski, jak również obywatele polscy zamieszkali na stałe poza granicami kraju nie są objęci systemem ubezpieczenia zdrowotnego. Wykonywanie pracy na terenie Polski nie zmienia statusu tych osób w świetle ustawy o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym. Jednocześnie uprzejmie wyjaśniam, że jeżeli wskazana grupa osób obejmuje pracowników, to opłacanie przez te osoby do dnia 31 grudnia 1998 r. składek na ZUS znajduje w obecnym stanie prawnym swoją kontynuację w przepisach ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń zdrowotnych (DzU nr 137, poz. 887, nr 162, poz. 1118 i 1126). Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 8 ust. 1 tej ustawy wskazana grupa osób jest objęta obowiązkowym ubezpieczeniem emerytalnym i rentowym. Obowiązek ubezpieczenia chorobowego i wypadkowego wynika odpowiednio z art. 11 ust. 1 i art. 12 ust. 1. Osobom tym przysługują więc także odpowiednie świadczenia związane z opłacanymi składkami. W tym zakresie ˝prawa nabyte˝ poprzez opłacanie składki na ZUS zgodnie z dotychczasowymi przepisami podlegają ochronie i są gwarantowane w nowym systemie.    W stosunku do ubezpieczenia zdrowotnego trudno jest uznać je za ˝kontynuację˝ świadczeń zapewnianych z tytułu składek opłacanych dotychczas na ZUS (ubezpieczenie zdrowotne jest nowym elementem porządku prawnego). Przemawia za tym chociażby fakt, że składki na ubezpieczenia społeczne oparte są na wysokości dotychczasowej składki na ZUS. Natomiast składka na ubezpieczenie zdrowotne, związana z odrębnym zakresiem przysługujących świadczeń, jest opłacana przez ubezpieczonych, którzy - co do zasady - korzystają z tego tytułu z odpowiedniego zmniejszenia obciążeń podatkowych na rzecz państwa. Źródłem finansowania składki na ubezpieczenie zdrowotne nie jest więc dotychczasowa składka na ZUS. Opłacanie składki na ubezpieczenie zdrowotne zmniejsza natomiast dochód budżetu państwa z tytułu podatków. Ubezpieczenie zdrowotne i przysługujące w jego ramach świadczenia zdrowotne nie mogą być więc uznane za kontynuację uprawnień przysługujących z tytułu dotychczasowego opłacania składki na ZUS. Ubezpieczenie zdrowotne jest zupełnie nowym rozwiązaniem prawnym. W związku z powyższym nie wydaje się zasadne twierdzenie, że wprowadzenie tego systemu mogło naruszyć czyjekolwiek prawa nabyte.    Jednocześnie pragnę wyjaśnić, iż rozwiązanie kwestii poszerzenia kręgu osób objętych ubezpieczeniem zdrowotnym nie jest możliwe w drodze ustaleń z kasami chorych czy z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych, a jedynie w drodze nowelizacji ustawy. Należy zwrócić jednocześnie uwagę, że zapisy ustawy o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym w żaden sposób nie naruszają uprawnień (w tym uprawnień leczniczych) wynikających z umowy zawartej między RP i Republiką Czechosłowacji o ubezpieczeniu społecznym (DzU z 1949 r. nr 6, poz. 34 z późn. zm.).    Minister    Wojciech Maksymowicz    Warszawa, dnia 9 marca 1999 r.