Debaty sejmoweV Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie niewłaściwego składowania odpadów radioaktywnych

   W związku z przesłaną przy piśmie z dnia 24 lipca 1998 r. (znak SPS-0202-875/98) interpelacją pana posła Bernarda Szwedy w sprawie niewłaściwego składowania odpadów radioaktywnych uprzejmie informuję, że w związku z tym, iż postępowanie z tego rodzaju odpadami jest wyłączone z moich kompetencji, pozwoliłem sobie wspomnianą interpelację skierować do właściwego co do meritum sprawy prezesa Państwowej Agencji Atomistyki. Otrzymaną na interpelację odpowiedź pozwalam sobie przy niniejszym piśmie przekazać z nadzieją, że stanowi ona właściwe ustosunkowanie się do zawartych w interpelacji pana posła Szwedy kwestii.    Minister    Jan Szyszko    Warszawa, dnia 2 września 1998 r.    Załącznik do odpowiedzi    W związku z interpelacją z dnia 14 lipca br., jaką złożył pan poseł Bernard Szweda, skierowaną 24 lipca br. do ministra ochrony środowiska, zasobów naturalnych i leśnictwa, a następnie przekazaną 5 sierpnia br. prezesowi Państwowej Agencji Atomistyki przy piśmie OŚ.o-70/7/3304/98, uprzejmie informuję, że:    Usuwanie słonych wód kopalnianych zawierających m.in. sole radu do rzek po retencji tych wód w zbiornikach odstojnikowych jest powszechną i od wielu lat stosowaną w Polce praktyką.    W zbiornikach retencyjnych występuje zjawisko kumulowania się zanieczyszczeń w osadach, w wyniku czego stężenia w tych osadach różnych substancji, niesionych przez wody kopalniane nawet w niewielkich ilościach, narastają w czasie; dotyczy to także występujących w przyrodzie naturalnych substancji promieniotwórczych, których stężenia w wyniku prowadzonych procesów przemysłowych wzrastają w stosunku do poziomów naturalnego ˝tła˝.    - Prezes PAA, czuwając nad przestrzeganiem wymagań ustawy z dnia 10 kwietnia 1986 r. Prawo atomowe, nadzoruje i kontroluje przede wszystkim te rodzaje działalności, które określone są w art. 4 ustawy i dotyczą wykorzystania energii atomowej - w tym zastosowań źródeł promieniowania jonizującego. Każda taka działalność wymaga zezwolenia i musi być prowadzona zgodnie z wymaganiami ustawy Prawo atomowe i szczegółowymi warunkami zezwolenia na jej prowadzenie. Procesy przemysłowe, które nie obejmują wykorzystania energii atomowej, nie są objęte systemem zezwoleń i kontroli PAA. W szczególności kumulacja naturalnych związków radu w osadach słonych wód kopalnianych w zbiornikach retencyjnych jest efektem ubocznym procesu wydobycia węgla, który jako taki nie podlega rutynowo dozorowi jądrowemu prezesa PAA, a podlega przede wszystkim nadzorowi Wyższego Urzędu Górniczego. Niemniej jednak ustawa nakłada na prezesa PAA ogólny obowiązek dbania o odpowiedni poziom ochrony przed promieniowaniem zarówno narażonych zawodowo jak i osób postronnych, czyli ogółu ludności, niezależnie od przyczyn wystąpienia narażenia na promieniowanie jonizujące. Wypełnienie tego obowiązku uwarunkowane jest jednak zawiadomieniem prezesa PAA, że zachodzi sytuacja narażenia.    Sprawa braku odpowiedniego zabezpieczenia miejsca odprowadzenia słonych wód kopalnianych z KWK ˝Silesia˝ do zbiornika osadowego ujawniona została na początku maja br. w meldunku inspektora ochrony radiologicznej Zakładu Fizyki Jądrowej Uniwersytetu Śląskiego. O fakcie braku zabezpieczeń przed dostępem osób postronnych do obszaru występowania podwyższonej mocy dawki promieniowania w pobliżu wylotu rury odprowadzającej wodę z szybu Rudołtowice kopalni ˝Silesia˝ zawiadomiony został za pośrednictwem Ośrodka Dyspozycyjnego Służby Awaryjnej Prezesa PAA (ODSA) główny inspektor dozoru jądrowego, który polecił zarządzeniem kontroli nr DJ nr 26/98 z dnia 11 maja 1998 r. przeprowadzenie pomiarów mocy dawki w rejonie zbiornika retencyjnego wód słonych Rontok Duży na terenie należącym do KWK ˝Silesia˝. Pomiary wykonane przez inspektorów dozoru jądrowego w 16 punktach pomiarowych zbiornika retencyjnego wykazały:    1) poziom aktywności wielokrotnie przekraczający tło naturalne w bezpośrednim rejonie miejsca zrzutu wód kopalnianych do zbiornika, powodujący moce dawki:    - w metalowym korycie spustowym - 10 u Gy/h    - na powierzchni płyt betonowych przy wylocie z koryta - 34 u Gy/h    - na powierzchniu gruntu:    - w odl. 5 m od wylotu koryta - 42 u Gy/h    - w odl. 10 m od wylotu koryta - 25 u Gy/h    - w odl. 15 m od wylotu koryta - 2,5 u Gy/h    - w odl. 30 m od wylotu koryta - 1,8 u Gy/h    2) w różnych punktach na brzegach zbiornika aktywności od 0,24 u Gy/h (poziom tła) do 2 u Gy/h.    W wyniku kontroli sporządzono protokół (nr 118 k/98), w którym inspektorzy dozoru jądrowego zalecili na piśmie zabezpieczenie miejsca zrzutu wód słonych do zbiornika retencyjnego Rontok Duży przed dostępem osób nie związanych z eksploatacją zbiornika, z terminem podjęcia działań zabezpieczających do 22 maja br.    W dniu 20 maja 1998 r. naczelny inżynier - I zastępca dyrektora KWK ˝Silesia˝ pismem TOS/666/35/98 poinformował PAA o decyzji:    - ogrodzenia terenu wokół zrzutu wód słonych kopalni do Rontoku Dużego (ok. 200 mb ogrodzenia),    - wymiany 45 mb koryta stalowego otwartego na rurę stalową,    - umieszczenia 3 tablic informacyjnych o treści ˝Teren KWK ˝Silesia˝ - Nieupoważnionym wstęp wzbroniony˝ na ogrodzeniu,    z terminem wykonania całości do 30 czerwca 1998 r.    Kopia protokołu kontroli dozoru jądrowego została przesłana 28 maja br. przez głównego inspektora dozoru jądrowego PAA do przewodniczącego Zespołu Zagrożeń Radiacyjnych w Górnictwie, dr. Jana Dulewskiego, reprezentującego Wyższy Urząd Górniczy (pismo PAA/GI/WŁ/18/949/98). Główny inspektor dozoru jądrowego PAA zwrócił w swym piśmie uwagę na potrzebę przeprowadzenia oceny zagrożeń, jakie mogą stwarzać podobne zbiorniki przy innych kopalniach oraz stanu ich zabezpieczeń, a także propozycję podjęcia prac nad docelowym rozwiązaniem problemu zagrożeń radiacyjnych od wód kopalnianych. Odpowiedź na pismo głównego inspektora oczekiwana jest na początku września br.    Wiceprezes Państwowej Agencji Atomistyki    Witold Łada    Warszawa, dnia 11 sierpnia 1998 r.