Debaty sejmoweV Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie nieuwzględnienia wskaźnika waloryzacji emerytur i rent za 1997 r.

   W odpowiedzi na interpelację poselską pana posła Stanisława Pawlaka, przekazaną przy piśmie z 26 lutego 1999 r. SPS-0202-1495/99 w sprawie mechanizmu waloryzacji, w tym wysokości wskaźników waloryzacji emerytur i rent w 1997 r., uprzejmie wyjaśniam, co następuje.    1. Zmiana w 1996 r. formuły waloryzacji emerytur i rent z płacowej na cenową spowodowała to, że począwszy od tej daty dynamika wzrostu wynagrodzeń jest różna od dynamiki wzrostu świadczeń. Celem nowej formuły waloryzacji świadczeń było obniżenie dynamiki ich wzrostu w porównaniu do dynamiki wzrostu wynagrodzeń, jednakże z zachowaniem dekretowanego rok-rocznie w ustawie budżetowej realnego ich wzrostu. Stąd obserwowany spadek relacji świadczeń do wynagrodzeń jest konsekwencją waloryzowania świadczeń dynamiką nieco niższą od dynamiki wzrostu wynagrodzeń.    2. Sformułowana przez pana posła teza, że wskaźniki waloryzacji przyjęte do podwyższania świadczeń emerytalno-rentowych w 1997 r. są zaniżone i w związku z tym nie są spełnione ustawowe gwarancje dotyczące określonego wzrostu przeciętnego świadczenia emerytalno-rentowego w danym roku w stosunku do poprzedniego, opiera się na błędnych przesłankach uwzględniających tylko jeden element, który kształtuje wysokość świadczeń w danym roku - mianowicie element dotyczący faktycznych podwyżek świadczeń w danym roku. Oprócz tego elementu wpływ na poziom świadczeń w danym roku mają także przechodzące skutki podwyżek z roku poprzedniego. Z reguły ten właśnie element jest niestety pomijany i w związku z tym sugeruje się, że nastąpił realny spadek wartości świadczeń.    Pragnę podkreślić, że jedyną miarodajną przesłanką przesądzającą o tym, czy zapisy ustawowe zostały prawidłowo wykonane, czy też nie, jest konfrontacja rzeczywistych wielkości świadczeń z 1996 r. i 1999 r., nie zaś dowolne operacje rachunkowe dokonywane na wysokościach wskaźników waloryzacyjnych.    W 1997 r. przepisami ustawy z dnia 26 października 1996 r. o waloryzacji emerytur i rent oraz o zmianie niektórych ustaw (DzU nr 136, poz. 636) zagwarantowano wzrost realny przeciętnego świadczenia emerytalno-rentowego na poziomie wynoszącym co najmniej 1,5% w porównaniu z 1996 r. W celu zapewnienia tak określonej gwarancji w ustawie budżetowej na 1997 r. ustalono wysokość wskaźników waloryzacji, w marcu i we wrześniu na jednakowym poziomie - 105,2%. Ze względu na nałożenie się podwyżek waloryzacyjnych oraz dodatkową podwyżką świadczeń emerytalno-rentowych wskaźnikiem 102,8%, przeprowadzoną w lipcu 1997 r. w związku z wykonaniem orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 października 1997 r. dotyczącego waloryzacji za IV kwartał 1995 r. - przepisami (art. 4) ustawy z dnia 7 lutego 1997 r. o waloryzacji za IV kwartał 1995 r. niektórych emerytur i rent (DzU nr 15, poz. 84) podwyższono gwarantowany na 1997 r. wzrost realny przeciętnego świadczenia do poziomu 2,9%. W przypadku więc nieuzyskania przez przeciętną emeryturę-rentę brutto poziomu realnego wynoszącego co najmniej 2,9% w marcu 1998 r. emeryci i renciści otrzymaliby stosowne wyrównanie z jednoczesną korektą wysokości świadczenia.    Z faktycznych danych z wykonania wynika, że przeciętna emerytura i renta wyniosła: w 1997 r. - 620,81 zł, w 1996 r. - 515,29 zł. Zatem nominalny wzrost przeciętnego świadczenia wyniósł 20,5% (620,81 zł : 515,29 zł x 100 = 120,5%). Średnioroczny wzrost cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem w 1997 r. w stosunku do 1996 r. wyniósł 14,9%. Dzieląc więc otrzymany z porównania przeciętnych wysokości świadczeń emerytalno-rentowych w roku 1997 i 1996 wskaźnik wzrostu nominalnego przez średnioroczny wskaźnik wzrostu realnego tych świadczeń w porównywalnym okresie 120,5% : 114,9 x 100 = 104,9. Ponieważ ustawowo na rok 1997 zakładano realny wzrost świadczeń o 2,9%, a faktyczny realny wzrost wyniósł 4,9%, a więc więcej, niż zakładano, stąd brak było podstaw do wypłaty jakichkolwiek wyrównań z tytułu waloryzacji świadczeń w 1997 r., ponieważ świadczenia w wyniku ich waloryzacji wzrosły realnie ponad zakładany w ustawie budżetowej na 1997 r. poziom.    Sekretarz stanu    Ewa Lewicka    Warszawa, dnia 17 marca 1999 r.