Debaty sejmoweV Kadencja

Interpelacja w sprawie projektów rozporządzeń ministra zdrowia zmieniających rozporządzenia w sprawach: pisemnego zgłoszenia urodzenia dziecka, wzoru karty zgonu oraz sposobu jej wypełniania i postępowania ze zwłokami i szczątkami ludzkimi

   23 września Ministerstwo Zdrowia skierowało do konsultacji społecznych trzy projekty nowelizacji rozporządzeń zasadniczo dotyczących kwestii poronień w różnych aspektach.    W obecnym stanie prawnym rodzice dziecka zmarłego w wyniku poronienia mają niepodważalne prawo do pochowania tego dziecka, otrzymania zasiłku pogrzebowego, a matka do zasiłku macierzyńskiego, otrzymywanego w czasie skróconego, 8-tygodniowego urlopu macierzyńskiego. Wynika to z faktu, że ZOZ, w którym nastąpiło poronienie, bez względu na fakt w którym tygodniu ciąży doszło do tego zdarzenia, jest bezwzględnie obowiązany wydać pisemne zgłoszenie urodzenia (niezbędne do sporządzenia aktu urodzenia, w tym wypadku z adnotacją ˝urodzenie martwe˝, a na życzenie osób uprawnionych również zwłoki oraz kartę zgonu - dokument niezbędny do dokonania pogrzebu).    Z odrębnych przepisów wynikają uprawnienia do otrzymania zasiłku pogrzebowego i korzystania z urlopu macierzyńskiego. Przesłanką formalnoprawną umożliwiającą korzystanie z tych uprawnień jest posiadanie aktu urodzenia dziecka, który w przypadku urodzenia martwego stanowi jednocześnie akt zgonu.    Jest niepodważalnym faktem, że opisane wyżej prawa rodziców są łamane przez ZOZ w sposób nagminny. Wiedza ta znana jest również Ministerstwu Zdrowia, które niejednokrotnie, szczególnie za pośrednictwem Biura Praw Pacjenta, pisemnie wyrażało swoją opinię potwierdzającą istnienie ww. obowiązków, aby w ten sposób wesprzeć rodziców w egzekwowaniu swoich uprawnień.    Propozycje zmian w rozporządzeniach można streścić następująco: Obecnie funkcjonujące, wymagające skomplikowanej wykładni przepisy dotyczące obowiązku wydawania na żądanie zwłok oraz kart zgonu zostaną zastąpione przepisem niebudzącym wątpliwości interpretacyjnych nawet u laika. Ten kierunek zmian można ocenić pozytywnie. Jednakże ich efekt zostanie zupełnie zniweczony trzecią z nowelizacji, jeśli wejdzie w życie. Zgodnie z nią, pisemne zgłoszenie urodzenia dziecka będzie mogło być wydane dopiero, gdy zgon płodu nastąpi po 22 tygodniu ciąży.    Oznacza to przede wszystkim brak możliwości zarejestrowania w USC dziecka zmarłego wcześniej, a w konsekwencji również niemożność nabycia uprawnień do zasiłków macierzyńskiego i pogrzebowego. W uzasadnieniu do projektu przeczytać można, że nowy przepis ma zapobiec nadużyciom w zakresie wypłaty świadczeń związanych z macierzyństwem, a tym samym przysporzyć oszczędności budżetowych.    W związku z przedstawionym wyżej stanem rzeczy proszę Pana Ministra o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:    1. Dlaczego dziecko młodsze niż 22-tygodniowe ma być dyskryminowane w obrocie prawnym poprzez uniemożliwienie jego rejestracji, a co za tym idzie, na przykład nadania w sposób formalny imienia? Czy jest zgodne z konstytucją, która nawet w obecnym brzmieniu chroni życie już od momentu poczęcia i nie pozwala uzależniać ochrony prawnej od etapu rozwoju ze względu na brak precyzyjnego kryterium (zgodnie z interpretacją zawartą w wyniku TK sygn. akt K 26/96)?    2. Dlaczego w państwie, w którym większość obywateli to katolicy, a przeważająca część społeczeństwa uznaje, że człowieczeństwo rozpoczyna się od momentu poczęcia, planuje się wprowadzić sztuczny, oparty jedynie na wieku, podział dzieci na godne rejestracji i jej niewarte?    3. Dlaczego uznano, że matce, która traci dziecko np. w 10 lub 19 tygodniu, urlop macierzyński jest mniej potrzebny, niż tej, która rodzi martwe dziecko w tygodniu na przykład 23, skoro wypowiedzi ekspertów - lekarzy, psychologów i księży - wskazują, że z punktu widzenia zdrowia psychicznego, fizycznego, a także duchowości, nie ma pomiędzy tymi stanami żadnej różnicy? Dlaczego nie uwzględniono takich opinii nadesłanych do ministerstwa?    4. Dlaczego ratio legis nowelizacji całkowicie pomija potrzeby rodzin ubogich, które bez wsparcia w postaci zasiłku pogrzebowego nie są w stanie podołać kosztom pogrzebu i wobec tego bez znaczenia jest dla nich sama formalna możliwość jego organizacji?    5. Dlaczego nie zostały uwzględnione potrzeby emocjonalne rodziców, szczególnie dotkniętych poronieniami wielokrotnymi, dla których akt urodzenia często stanowi jedyną pamiątkę po zmarłym przedwcześnie dziecku i jest traktowany jak relikwia?    6. Dlaczego do konsultacji społecznych nie zaproszono żadnej organizacji społecznej grupującej lub wspierającej rodziców po poronieniu, czyli bezpośrednich adresatów tych przepisów?    7. Czy zawieranie w rozporządzeniu wydanym na podstawie delegacji ustawodawczej zawartej w art. 39 ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego, a mającej niezwykle szeroki zakres oddziaływania, włącznie z regulacją świadczeń społecznych, nie stanowi przekroczenia owej delegacji?    8. Czy dokonywanie oszczędności akurat na osobach dotkniętych tragedią śmierci dziecka jest moralnie dopuszczalne i zgodne z polityką prorodzinną?    9. Czy przewidywane oszczędności nie są fikcyjne, skoro wielu lekarzy wystawia kobietom po poronieniu zwolnienia lekarskie z lit. B, które w większości wypadków (gdy tylko kobieta wcześniej przebywała na miesięcznym zwolnieniu, a w przypadku poronień jest tak z reguły) są płatne z tego samego budżetu i w tej samej wysokości co zasiłek macierzyński?    10. Dlaczego w uzasadnieniu do nowelizacji znalazła się przytoczona we wstępie interpelacji obraźliwa sugestia, jakoby kobiety obecnie korzystające z zasiłku macierzyńskiego po poronieniu dopuszczają się nadużycia., skoro ich działanie w tym zakresie jest w pełni legalne, a interes, póki co, podlega ochronie prawnej?    11. Dlaczego Ministerstwo Zdrowia dopuszcza się stosowania dezinformacji, zapewniając w oświadczeniach i komunikatach prasowych, że tworzone są rozwiązania umożliwiające dotychczas niemożliwy pogrzeb dzieci przedwcześnie zmarłych, choć jest oczywiste, że takie przepisy istnieją już od kilku lat?    12. Dlaczego Ministerstwo Zdrowia, łamiąc zasady postępowania administracyjnego, nie odpowiedziało pisemnie ani w żaden inny sposób na list Stowarzyszenia Rodziców po Poronieniu, zawierający protest przeciwko nowelizacji, propozycje rozwiązania problemu oraz prośbę o ustosunkowanie się do stanowiska stowarzyszenia?    Jednocześnie proszę o wstrzymanie wejścia w życie rozporządzenia w kształcie proponowanym w projekcie przekazanym do społecznych konsultacji do czasu wyjaśnienia licznych wątpliwości dotyczących słuszności proponowanych zmian. Proszę również o zajęcie stanowiska wobec podniesionych wyżej zarzutów co do treści proponowanych przepisów.    Z poważaniem    Poseł Arkadiusz Rybicki    Gdańsk, dnia 13 listopada 2006 r.