Debaty sejmoweV Kadencja

Interpelacja w sprawie działalności sądów polubownych

   Dla nikogo nie jest tajemnicą, iż polski wymiar sprawiedliwości nie jest wydolny, a przynajmniej nie spełnia oczekiwań obywateli co do sprawności rozstrzygania spraw. Postępowania przed sądami powszechnymi są kosztowne i długotrwałe, co zwłaszcza dla przedsiębiorców oznacza dodatkowe straty. W związku z powyższym wielu przedsiębiorców rezygnuje z wnoszenia spraw do sądów.    Wychodząc naprzeciw oczekiwaniom, ustawodawca wprowadził do Kodeksu postępowania cywilnego instytucję sądów polubownych, które w sposób sprawny i tani miały rozstrzygać spory o prawa majątkowe, z wyjątkiem sporów o alimenty i ze stosunku pracy.    Według treści art. 699 k.p.c.:    ˝§ 1. Arbitrem może być każda osoba fizyczna mająca pełną zdolność do czynności prawnych, korzystająca w pełni z praw publicznych i obywatelskich praw honorowych.    § 2. Arbitrem nie może być sędzia państwowy.˝    Z zapisów tych wynika, że arbitrem może zostać każda osoba bez względu na jej kompetencje i doświadczenie. Przepis ten nie wymaga również wykazywania się przez arbitrów jakimikolwiek kwalifikacjami zawodowymi, wykształceniem czy walorami moralnymi. Praktycznie każdy może zostać arbitrem.    Niestety, coraz częściej można spotkać przykłady wykorzystywania tego zapisu i obok renomowanych sądów polubownych działających przy izbach gospodarczych spotykamy rozmaite sądy ˝arbitrażowe˝ powołane do życia przez spółki i osoby jako ˝sądowy˝ rodzaj dochodowej działalności gospodarczej.    Biorąc pod uwagę interes obywatela oraz zaufanie, jakim sąd powinien cieszyć się wśród społeczeństwa, Państwo powinno zdecydowanie bardziej interesować się instytucjami, które wykorzystuje nazwę ˝sąd˝, która kojarzy się z Państwem, jego ochroną i odpowiedzialnością.    Wydaje się uzasadnione twierdzenie, iż nad instytucjami sądów polubownych państwo powinno mieć zdecydowanie ściślejszy nadzór.    Biorąc powyższe pod uwagę bardzo proszę Pana Ministra o udzielenie informacji na temat, jak Ministerstwo Sprawiedliwości ocenia funkcjonowanie sądów polubownych oraz czy spełniają one pokładane w nich nadzieje na odciążenie sądów powszechnych i jednoczesne sprawne rozstrzyganie sporów majątkowych.    Jednocześnie bardzo proszę o odpowiedź, czy Ministerstwo zamierza podjąć działania zmierzające do zwiększenia kontroli państwa nad tworzeniem i działaniem sądów polubownych w celu wyeliminowania przypadkowości w ich tworzeniu.    Z poważaniem    Poseł Michał Tober    Warszawa, dnia 26 czerwca 2006 r.